เมื่อคนที่เรารักจากไป แต่สิ่งที่เขาทิ้งไว้ กลับทำให้เราได้รู้จักตัวตนของเขามากยิ่งขึ้น
‘จูลา’ (Jula) เป็นหญิงวัย 24 ปีคนหนึ่งที่อาศัยอยู่ในแคนาดา พ่อของเธอจากไปในช่วงไม่กี่ปีมานี้ แต่สิ่งที่เขาทิ้งไว้ให้ คือแผ่นเสียงไวนิลไว้ให้เกือบ 10,000 แผ่น ที่มีตั้งแต่เพลงโอเปร่า Psychedelic Rock ยุค 60 ไปจนถึง Prog Rock และ New Wave
จูลาเติบโตมาในบ้านที่เต็มไปด้วยเสียงเพลง ริชาร์ด (Richard) พ่อของเธอ เป็นคนที่รักในเสียงดนตรีมาตลอดชีวิต เขาเล่นเครื่องดนตรีหลายชนิดและแต่งเพลงด้วย “เขาเล่าให้ฉันฟังว่าตอนอายุห้าขวบ เขามักจะช่วยงานเล็กๆ น้อยๆ ให้คุณปู่ของเขา และใช้เงินเก็บของเขาซื้อแผ่นเสียง” จูลาเล่า
และปัจจุบัน DNA นี้ยังถูกส่งต่อมาถึงจูลา ซึ่งทำเพลงของตัวเองภายใต้ชื่อ Juli.Jeli โดยเธออธิบายว่าเป็นแนว experimental electronic
เมื่อริชาร์ดเสียชีวิต แผ่นเสียงและความรักที่มีต่อดนตรีจึงเป็นสิ่งเดียวที่เหลืออยู่ของเขา “มันเหมือนกับเป็นสิ่งสุดท้ายที่เรามีเหลืออยู่จากพ่อ ดังนั้น ถึงแม้ว่าแผ่นเสียงพวกนี้จะกินพื้นที่ในบ้านมาก แต่ฉันก็รับรู้ได้ว่า ฉันไม่อยากทิ้งมันไป”
การจะหยิบของต่างหน้ามาดูคงไม่ใช่เรื่องง่าย แถมยังมีจำนวนมากถึงหลักหมื่นชิ้น แต่แล้วในฤดูร้อนที่ผ่านมาในแคนาดานี้ จูลาก็ตัดสินใจ ‘ลอง’ หยิบแผ่นเสียงบางแผ่นขึ้นมา และลองเปิดฟังดู
แต่แทนที่จะนั่งฟังอยู่คนเดียว เพื่อนของจูลาแนะนำให้เธอโพสต์บอกเล่าประสบการณ์นี้ลงบนอินสตาแกรมด้วย จูลาเล่าว่า “เพื่อนของฉันบอกว่า ‘มีคนอายุเท่าพ่อของเธอที่จำแผ่นเสียงพวกนี้ได้ และบางทีเธออาจพบคอมมูนิตี้เล็กๆ ที่เธอจะเชื่อมโยงกับพวกเขาได้ เพื่อให้สิ่งนี้มันยังคงมีชีวิตอยู่’”
เธอเริ่มหยิบแผ่นเสียงขึ้นมาแบบสุ่มๆ พร้อมอัดคลิปเล่าบันทึกปฏิกิริยา ความรู้สึก และความคิดเห็นของเธอ
จูลาโพสต์คลิปแรกในเดือนกันยายน 2024 บนบัญชีผู้ใช้อินสตาแกรม @soundwavesoffwax โดยมีอัลบั้มที่หลากหลาย เช่น Harry Nilsson, the Moody Blues, Santana และ the Beach Boys และจนปัจจุบัน (ณ วันที่ 26 พฤศจิกายน 2024) เธอมีผู้ติดตามมากกว่า 339,000 คนแล้ว
ในระหว่างขั้นตอนที่ต้องลองฟังแผ่นเสียงพวกนี้ จูลาค้นพบอัลบั้มและศิลปินมากมาย เธอเล่าว่า เธอชอบ Mozart in the Seventies ซึ่งเป็นเพลงป๊อปที่เรียบเรียงบทเพลงที่มีชื่อเสียงที่สุดของนักแต่งเพลงโดย Waldo de los Ríos นักแต่งเพลงชาวอาร์เจนตินา
“ฉันไม่เคยจินตนาการออกเลยว่ามันจะเป็นอย่างไรเมื่อฉันเปิดมันบนเครื่องเล่นแผ่นเสียง แต่ว่ามันสุดยอดมาก และฉันก็เล่นมันให้เพื่อนๆ ฟังด้วย” เธอกล่าว
ก่อนที่จะเปิดแต่ละแผ่นฟัง เธอไม่เคยค้นคว้าหาข้อมูลอะไรก่อนเลย เพียงแต่หยิบขึ้นมาแบบสุ่ม และค่อยๆ ทำความรู้จักผ่านเสียงดนตรีที่ได้ยิน แต่สิ่งนี้ก็ทำให้เกิดข้อผิดพลาดน่าเอ็นดูอย่างการออกเสียงผิดอยู่บ้าง เช่น เมื่อเธอจะกล่าวถึง เดวิด เบิร์น (David Byrne) นักร้องรุ่นใหญ่จากวง Talking Heads เธอดันออกออกเสียงชื่อของเขาว่า เดวิด ไบรอน เสียอย่างนั้น
แน่นอนว่าการรับมือกับการสูญเสียนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย แต่จูลายอมรับว่า การนำเรื่องราวของแผ่นเสียงเหล่านี้มาเล่าต่อจนเกิดเป็นคอมมูนิตี้ย่อมๆ ก็ช่วยให้เธอผ่านช่วงเวลาที่คิดถึงพ่อไปได้ไม่น้อย
เธอกล่าวถึงผู้ติดตามบนอินสตาแกรมว่า “ผู้คนเหล่านี้ทำให้รู้สึกเหมือนกับว่าพ่อยังอยู่จริงๆ เพราะเขามักจะพูดถึงเรื่องดนตรี […] ฉันจะพูดถึงอัลบั้มเพลง และจะมีคนมาช่วยบอกเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเกี่ยวกับอัลบั้มนั้นให้ฉันฟัง ทำให้ฉันรู้สึกเหมือนพ่อของฉันอยู่ในห้องนั้นด้วย เพราะนั่นคงเป็นสิ่งที่เขาจะทำถ้าเขายังอยู่”
และสิ่งที่จูลาทำ ยังช่วยให้ผู้ติดตามบางคนผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากไปได้เช่นกัน โดยมีผู้แสดงความคิดเห็นคนหนึ่งเล่าว่า “พ่อของฉันเสียชีวิตไปเมื่อไม่กี่ปีที่แล้ว และแม้ว่าเขาจะไม่ใช่นักสะสมแผ่นเสียง แต่บัญชีนี้ช่วยให้ฉันมองเห็นสิ่งต่างๆ ในมุมมองใหม่ เมื่อฉันพบสิ่งของที่เขาละทิ้งไว้ข้างหลัง […] สิ่งของเหล่านั้นมีความหมายใหม่ๆ มากมาย และบอกฉันเกี่ยวกับตัวตนของเขามากกว่าที่ฉันเคยรู้มา”
แน่นอนว่ายังเปิดโอกาสให้จูลาได้เจอกับคนที่รักแผ่นเสียง ถึงขั้น ‘เนิร์ด’ รวมถึงคนที่คอมเมนต์บ่งบอกอายุ เช่น เล่าว่า “ฉันมีอัลบั้มนี้ใน ทั้งแบบแผ่นเสียงไวนิลและเทป 8 แทร็ก! สองอัลบั้มแรกเป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ช่วงที่ฉันอยู่ ม.4 ม.5 แน่ะ”
จูลาคงจะไม่ใช่คนคนเดียวที่ยังฟังแผ่นเสียงอยู่ในยุคนี้ เพราะรุ่นพ่อแม่หลายคนก็อาจยังเป็นนักสะสมแผ่นเสียงอยู่ แต่หากพูดถึงคนที่ยังเป็นวัยรุ่น หรือ Gen-Z ก็คงไม่ง่ายนักที่จะเห็นภาพพวกเขาใช้แผ่นเสียง ในยุคที่กิจกรรมทุกอย่างเกิดขึ้นบนโลกออนไลน์ รวมถึงการฟังเพลงก็เช่นกัน
“การมีแผ่นเสียงจริงนั้นเป็นสิ่งที่สวยงามมาก” จูลาเล่า พร้อมพูดติดตลกถึงพฤติกรรมการฟังเพลงทางออนไลน์ของเธอว่า “ตอนฉันตาย ถ้าฉันมีลูก พวกเขาจะเหลืออะไรไว้บ้าง – ห้องสมุดสตรีมมิ่งหรอ?”
แต่ตอนนี้เธอกำลังเรียนรู้วิธีดูแลแผ่นเสียง การจัดเรียงแผ่นเสียงในคอลเลกชันเรียงตามตัวอักษร และฟังอัลบั้มทั้งหมดจนจบ แทนที่จะฟังแบบซิงเกิลเดี่ยวๆ โดยเธอยอมรับว่า ชักจะติดใจในระบบอานาล็อกเสียแล้ว
ที่สำคัญ คือความรู้สึกใหม่ที่ก่อตัวขึ้น คือการรู้สึกได้ใกล้ชิดกับพ่อที่ล่วงลับ “นั่นเป็นสิ่งที่พ่อเคยถือไว้ และหูของฉันก็สัมผัสได้ถึงเสียงดนตรีแบบเดียวกับที่พ่อเคยฟัง” เธอกล่าว พร้อมเสริมทิ้งท้ายว่า “เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการสูญเสียพ่อเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการสูญเสีย ‘ดนตรีจริงๆ’ ไปด้วย”
แม้ ‘แผ่นเสียง’ จะกลายเป็นของที่อาจเรียกได้ว่า ไม่ได้เป็นที่นิยมมากนักในปัจจุบัน ที่ความเป็นดิจิทัลเข้ามาครอบครองทุกอาณาเขต แต่เสน่ห์ของมันก็ยังคงเป็นสิ่งที่ไม่ว่าจะเป็นคนวัยใดก็คงปฏิเสธได้ยาก แล้วคุณเองล่ะ ชอบหรือสะสมแผ่นเสียงอยู่ไหม?
อ้างอิงจาก
