วันที่ 2 สิงหาคม 2569 มีชาวบ้าน 13 หมู่บ้าน รวมกว่า 3,000 คน ในตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี ร่วมเวทีประชาพิจารณ์จากกรณีที่มีกลุ่มนักธุรกิจจากบริษัทที่มีเจ้าของผู้จดทะเบียนสัญชาติจีน เข้ามากว้านซื้อที่ดินเพื่อสร้างโรงงานแต่งแร่ โดยชาวบ้านเกรงว่าจะเกิดผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมและแหล่งน้ำลงสู่คลองชลประทาน
การคัดค้านโรงงานแต่งแร่นี้เกิดขึ้นตลอดช่วงเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา หลังจากบริษัททุนจีนซึ่งซื้อพื้นที่ในหมู่ 7 ตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี ต่อจากชาวบ้านรวมกว่า 18-19 ไร่ เพื่อทำเป็นโรงแต่งแร่ และเข้ามาเตรียมพื้นที่ทั้งที่ยังการดำเนินการขออนุญาตสร้างโรงงานยังไม่เสร็จเรียบร้อยดี
นอกจากนั้น พื้นที่ดังกล่าวยังอยู่ห่างจากคลองชลประทานเพียง 30 เมตร ซึ่งเป็นน้ำที่ใช้ในการผลิตประปาหมู่บ้านของเทศบาลตำบลหนองขาว ทำให้เกิดความกังวลว่าจะเกิดมลพิษ สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและพืชผลทางการเกษตร จากหางแร่หรือกากเหลือทิ้งจากกระบวนการแยกแร่ของโรงแต่งแร่ ซึ่งมักมีสารหนูและตะกั่วปนเปื้อนมาด้วย
วันที่ 8 กรกฎาคม 2569 ชาวบ้านจึงรวมตัวกันเรียกร้องไม่ให้มีการก่อสร้างโรงแต่งแร่ในพื้นที่โดยเด็ดขาด ด้าน อุดร เพ็งอร่าม นายกเทศมนตรีตำบลหนองหญ้าดอกขาว ให้ข้อมูลว่า โรงแต่งแร่นี้ได้ขออนุญาตจัดตั้งโรงแต่งแร่ และดำเนินการจัดทำประชาพิจารณ์ตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด
โดยเทศบาลตำบลหนองหญ้าดอกขาวได้มีการอนุญาตให้ปรับสภาพพื้นที่ไปแล้ว แต่ยังไม่ได้อนุญาตเรื่องการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้าง หากมีการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างในพื้นที่จะถือเป็นการดำเนินการโดยยังไม่ได้รับอนุญาตจากทางเทศบาล ดังนั้น การที่ผู้ประกอบการเริ่มก่อสร้างก่อนได้รับอนุญาต จึงถือเป็นการดำเนินการที่ไม่ถูกต้อง เทศบาลจึงมีคำสั่งระงับการก่อสร้างไว้ก่อน จนกว่าจะดำเนินการให้เป็นไปตามขั้นตอนของกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม วันที่ 2 สิงหาคม 2569 ชาวบ้านในพื้นที่ตำบลหนองขาว จังหวัดกาญจนบุรี กว่า 3000 คน ได้รวมตัวคัดค้านการก่อสร้างโรงแต่งแร่อีกครั้ง โดยข้อให้เทศบาลตำบาลหนองหญ้าดอกขาวยืนยันว่า ‘ได้อนุญาตให้โรงงานก่อสร้างไปแล้วหรือไม่?’
ด้านเทศบาลระบุว่า พื้นที่ก่อสร้างดังกล่าวอยู่ในโซนสีม่วงซึ่งสามารถสร้างโรงงานได้ โดยพื้นที่ของเทศบาลมีทั้งหมด 4,700 ไร่ พื้นที่โรงงานมี 19 ไร่ และก่อนหน้านี้ได้อนุญาตให้โรงงานเข้าไปปรับสภาพพื้นที่ได้ เนื่องจากโรงงานมีเอกสารครบถ้วน แต่หลังจากชาวบ้านเริ่มคัดค้านก็ได้มีการสั่งระงับการก่อสร้างโรงงานชั่วคราว
ขณะที่สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดกาญจนบุรี กล่าวว่า โครงการดังกล่าวยังอยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามกฎหมายโรงงาน และการพิจารณาอนุญาตจะเป็นไปตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด ส่วนข้อกังวลด้านสิ่งแวดล้อมและผลกระทบต่อชุมชนจะต้องได้รับการตรวจสอบอย่างรอบคอบก่อนการพิจารณาในขั้นตอนต่อไป
ทั้งนี้ ในพื้นที่ดังกล่าวจะมี 2 บริษัทมาดำเนินการ คือ บริษัท ดีฟเอิร์ททรัพยากร จำกัด และ บริษัท ไบร์ทบิซ อินเตอร์แนชั่นแนล จำกัด โดยมีรายละเอียดดังนี้
- บริษัท ดีฟเอิร์ททรัพยากร จำกัด ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1 ตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี โดยมีกรรมการบริษัทเป็นชาวจีน 1 คน ถือหุ้น 75% และชาวฮ่องกง 2 คน ถือหุ้น 25%
- บริษัท ไบร์ทบิซ อินเตอร์แนชั่นแนล จำกัด ตั้งอยู่ที่ ต.ป่าตัน อ.เมือง จ.เชียงใหม่ มีกรรมการบริษัทเป็นคนไทย 2 คน และชาวจีน 1 คน
โดยยังไม่มีข้อมูลชัดเจนว่าโรงแต่งแร่นี้จะเป็นการนำแร่มาจากประเทศใดหรือเป็นแร่อะไร แม้มีการพูดคุยบนสื่อสังคมออนไลน์ว่าจะเป็นการนำแร่จากประเทศเมียนมามาแปรรูปในกาญจนบุรีแล้วส่งกลับประเทศจีน แต่ก็ยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบ
สุดท้ายนี้ ชาวบ้านที่มาคัดต้านได้ยืนยันว่าพวกเขาไม่ได้คัดค้านการลงทุนหรือการพัฒนาเศรษฐกิจ แต่ต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบโครงการอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและแหล่งน้ำ ซึ่งแม้พื้นที่ดังกล่าวจะเป็นโซนสีม่วง แต่ก็ยังอยู่ใกล้กับพื้นที่เกษตร และเป็นพื้นที่แหล่งน้ำสำคัญ หากเกิดความเสียหายอาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง