สะพานมิตรภาพ (บราซิล-ปารากวัย) ใกล้น้ำตกอีกวาซูกลายเป็นเส้นทางที่กลุ่มลักลอบขนสินค้าผิดกฎหมายราคาถูก เช่น บุหรี่และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ใช้สัญจรมาอย่างยาวนาน แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ทางการบราซิลระบุว่ากลุ่มผู้ลักลอบขนสินค้าได้หันมาจับสินค้าที่ทำกำไรได้มหาศาลยิ่งกว่าเดิม นั่นคือ ‘ยาช่วยลดน้ำหนัก’
สืบเนื่องจากความต้องการใช้ยาในกลุ่ม GLP-1 พุ่งสูงขึ้นอย่างมากในบราซิล ยอดการตรวจยึดยาช่วยลดน้ำหนักที่ไม่ได้รับอนุญาตตามแนวชายแดนบราซิล-ปารากวัยก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ข้อมูลจากกรมสรรพากรกลางของบราซิล ระบุว่า ในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 มีการตรวจยึดยาในรูปแบบปากกา ขวดบรรจุยา และผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่มีส่วนผสมของตัวยาอย่างเซมากลูไทด์ (Semaglutide) และไทร์เซปาทิไทด์ (Tirzepatide) กว่า 76,000 ชิ้น ซึ่งคิดเป็นเกือบสามเท่าของจำนวนที่ยึดได้ตลอดทั้งปีก่อนหน้านั้น
สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ยาช่วยลดน้ำหนักกลายเป็นหนึ่งในสินค้าลักลอบนำเข้าที่มีมูลค่าสูงที่สุดในภูมิภาค โดยกลุ่มผู้ลักลอบขนสินค้าต่างฉวยโอกาสจากความต้องการที่พุ่งสูงในบราซิลและราคาที่ถูกกว่ามากในฝั่งประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ธุรกิจมืดนี้กำลังดึงดูดกลุ่มอาชญากรรมข้ามชาติมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากเป็นสินค้าที่ทำกำไรมากและขนย้ายค่อนข้างง่าย
อย่างไรก็ตาม บุคลากรทางการแพทย์ต่างออกมาเตือนถึงผลกระทบเชิงลบจากการซื้อยาเหล่านี้ผ่านผู้ขายที่ไม่เป็นทางการ เนื่องจากผู้บริโภคอาจไม่มีทางรู้หรือตรวจสอบได้เลยว่า ‘สิ่งที่พวกเขากำลังฉีดเข้าสู่ร่างกายนั้นคืออะไร?’
นอกจากนี้ การลักลอบขนยาซึ่งแน่นอนว่ามักจะไม่ได้เก็บยาไว้ในอุณหภูมิที่เหมาะสม ย้อมส่งผลให้ประสิทธิภาพของยาลดลง ซึ่งหมายความว่าผู้บริโภคอาจต้องจ่ายเงินซื้อยาที่ท้ายที่สุดแล้วไม่สามารถออกฤทธิ์ได้ตามที่ควรจะเป็น หรือหากเป็นยาที่ไม่สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้ก็อาจเป็นยาที่ไม่มีมาตรฐานและอาจส่งผลข้างเคียงเมื่อใช้งาน เช่น อาการคลื่นไส้ ท้องผูก ท้องเสีย หรือเกิดภาวะเลือดเป็นกรดแลกติก
Flávio Bernardino de Carvalho เจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของรัฐบาลกลางบราซิล ยังระบุว่า ปัจจุบันยาเสพติดเหล่านี้มีมูลค่าสูงเป็นอันดับสองในบรรดาสินค้าที่ถูกเจ้าหน้าที่ศุลกากรยึดได้ในพื้นที่ซึ่งครอบคลุมรัฐทางตอนใต้อย่างปารานาและซานตากาตารินา ซึ่งเป็นรองเพียงแค่โทรศัพท์มือถือเท่านั้น
ยาเหล่านี้ถูกขนส่งเข้ามาในบราซิลหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นรถโดยสารสาธารณะ รถยนต์ส่วนบุคคล รถบรรทุก และนักท่องเที่ยว ผ่านการซ่อนในรองเท้า ขวดยาสระผม หรือช่องลับภายในรถยนต์ ซึ่งเหล่านี้เป็นทั้งกลุ่มอาชญากรรมที่เป็นองค์กรและผู้กระทำผิดรายย่อย โดยลักษณะการลักลอบขนส่งจะกระจายตัวอยู่ทั่วไป
ด้านปารากวัยให้ข้อมูลว่า ยาบางส่วนมีการจำหน่ายอย่างถูกกฎหมายในปารากวัยก่อนถูกขโมยไปจากร้านขายยาในท้องถิ่นและลักลอบขนข้ามพรมแดน ขณะเดียวกัน ตำรวจยังตรวจพบขบวนการลับที่ลักลอบผลิตยาปลอมชนิดนี้ขึ้นภายในประเทศปารากวัย นอกจากนั้น หน่วย Tripartite Command (พื้นที่สามเหลี่ยมทองคำแห่งอเมริกาใต้ อาร์เจนตินา-บราซิล-ปารากวัย) ยังระบุว่ามีการตรวจพบยาชนิดนี้ที่นำเข้ามาจากจีนด้วยเช่นกัน
การลักลอบขนยาลดน้ำหนักนี้ สะท้อนถึงสภาพเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปซึ่งส่งผลต่อแรงจูงใจของกลุ่มอาชญากรที่เคยหากินกับการลักลอบขนบุหรี่มาอย่างยาวนาน เพราะยาสำหรับลดน้ำหนักมีขนาดเล็กกะทัดรัดซึ่งช่วยให้การจัดการด้านโลจิสติกส์ทำได้ง่ายขึ้นและประหยัดต้นทุนกว่ามากอย่างเห็นได้ชัด แม้ว่าบุหรี่หนึ่งซองจะมีราคาถูกกว่ายา Tirzepatide หนึ่งขวดถึงประมาณ 850 เท่า แต่บุหรี่กลับใช้พื้นที่ในการขนส่งมากกว่า
สุดท้ายนี้ เจ้าหน้าที่ตรวจสอบภาษีของรัฐบาลกลางบราซิล กล่าวว่า ทางการต้องรับมือกับปัญหาที่ขยายตัวขึ้น ไม่ใช่แค่เพียงเส้นทางการลักลอบขนสินค้าข้ามพรมแดนแบบเดิมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการขายผ่านช่องทางออนไลน์และสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ผู้ขายสามารถโฆษณาสินค้า และผู้ซื้อสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการนำสินค้าเหล่านั้นเข้ามาในประเทศได้
ซึ่งเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและแพทย์ในบราซิล มองว่า นี่อาจเป็นหนึ่งในประเด็นที่น่ากังวลที่สุดของสถานการณ์ที่กำลังแพร่ระบาดนี้ นั่นคือ ตลาดมืดมีการขยายตัวอย่างรวดเร็วแทบจะเทียบเท่ากับตลาดจำหน่ายยาและเวชภัณฑ์ที่ถูกกฎหมาย และผู้คนควรต้องระมัดระวังในสิ่งที่ตนเองจะนำเข้าสู่ร่างกาย
อ้างอิงจาก
