โดนัลด์ ทรัมป์ ได้สร้างประวัติศาสตร์ เป็นว่าที่ประธานาธิบดีที่มีคดีติดตัวยาวเป็นหางว่าว
นอกเหนือจากเสียงโห่ร้องดีใจของชาวอเมริกันที่ชื่นชอบในตัวทรัมป์แล้ว ยังมีอีกเสียงที่เริ่มตั้งข้อสังเกตถึงทรัมป์ และคดีที่เขากำลังเผชิญอยู่ว่าหลังจากนี้จะเป็นอย่างไร The MATTER ชวนทำความเข้าใจว่าทำไมคนที่มีคดีติดตัวเป็นห่างว่าวอย่างทรัมป์ ถึงสามารถดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีได้
แต่ก่อนที่จะไปถึงเหตุและผล เราขอพาทุกคนย้อนมาดู ‘คดี’ ที่ทรัมป์กำลังเผชิญในตอนนี้ก่อน
- คดีจ่ายเงินปิดปากดาราหนังผู้ใหญ่ เกี่ยวกับความสัมพันธ์ของพวกเขาในปี 2006 ซึ่งทรัมป์เองก็เคยปฏิเสธข้อกล่าวหานี้ด้วย คาดว่าทนายของเขาจะยื่นคำร้องในอีกไม่กี่วันข้างหน้า โดยใช้เหตุผลที่ว่าเขาเพิ่งจะชนะการเลือกตั้ง จึงมีสิทธิได้รับการคุ้มครองทางกฎหมายรัฐธรรมนูญ
ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญทางด้านกฎหมายมองว่า แม้จะมีการพิจารณาคดีการจ่ายเงินปิดปากดาราหนังผู้ใหญ่ แต่ก็ไม่น่าจะทำให้ทรัมป์เข้าคุกในฐานะผู้กระทำผิดได้ ซึ่งถ้าหากทรัมป์จะต้องติดคุก ทนายของเขาก็จะรีบยื่นอุทธรณ์ ซึ่งกระบวนการอุทธรณ์นี้จะต่อเวลาไปอีกหลายปี
- คดีพยายามพลิกผลเลือกตั้งในปี 2020 ซึ่ง BBC ระบุว่า เป็นคดีที่อยู่ในสถานะที่ไม่แน่นอนทางกฎหมายตั้งแต่ที่ศาลฎีกาตัดสินว่า ทรัมป์ได้รับการคุ้มครองบางส่วนจากการดำเนินคดีอาญาจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐสมัยยังดำรงตำแหน่ง แม้ภายหลัง ‘แจ็ค สมิทธ’ อัยการคนที่ฟ้องทรัมป์(หรือเจ้าหน้าที่รัฐที่ว่า) จะยื่นฟ้องอีกครั้งด้วยเหตุผลว่า การล้มผลเลือกตั้งนี้ไม่เกี่ยวข้องกับหน้าที่ของเขา
ชัยชนะในครั้งนี้จะส่งผลกระทบต่อคดีอาญานี้อย่างแน่นอน โดยมีข้อสังเกตว่า เดิมทีทรัมป์ใช้กลยุทธ์ ‘เลื่อน’ การพิจารณาคดีออกไปจนกว่าจะผ่านการเลือกตั้ง เพื่อที่ถ้าเขาได้เป็นประธานาธิบดีขึ้นมาจริงๆ (ซึ่งปัจจุบันก็ได้เป็นจริงๆ) เขาจะได้ไล่สมิธ อัยการคนนี้ที่ฟ้องเขาออกได้
ถ้าหากเป็นอย่างนั้นจริงๆ การไล่อัยการคนนี้ออกจากตำแหน่งจะทำให้คดีของเขาทั้ง 2 คดีสิ้นสุดลง ซึ่งก็คือ การพยายามพลิกผลเลือกตั้ง และปฏิเสธการเรียกคืนเอกสารลับจากทำเนียบขาว ซึ่งทรัมป์เคยบอกว่า “ผมจะดำเนินการทันทีอย่างไม่ลังเล ผมจะไล่เขาออกภายในสองวินาที”
- คดี RICO ของจอร์เจีย ทรัมป์ถูกตัดสินว่ากระทำความผิดทางอาญา 13 กระทง จากทั้งสิ้น 41 กระทง ภายใต้กฎหมายปราบปรามอั้งยี่-ซ่องโจรที่ใช้อิทธิพลฉ้อโกงและทำการคอร์รัปชั่น (RICO) ของรัฐจอร์เจีย ซึ่งมีโทษสูงสุดคือจำคุกสูงสุด 20 ปี
คดีนี้มีอุปสรรคหลายอย่าง ตั้งแต่สัมพันธ์รักๆ ใคร่ๆ ของอัยการกับทนายความในคดี จนถึงขั้นพิจารณาว่าจะต้องตัดสิทธิอัยการออกจากคดีดังกล่าวหรือไม่ ซึ่งล่าสุดทรัมป์ได้เป็นประธานาธิบดี ก็ยิ่งทำให้คดีนี้ล่าช้าเข้าไปอีก หรืออาจถูกยกฟ้องได้ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญกฎหมายคาดว่า คดีนี้จะถูกระงับในระหว่างที่เขาเข้าดำรงตำแหน่ง
“ภายใต้เงื่อนไขอำนาจสูงสุดและหน้าที่ของเขาในฐานะประธานาธิบดีสหรัฐฯ การพิจารณาคดีนี้จะไม่เกิดขึ้นเลยจนกว่าเขาจะพ้นจากตำแหน่ง” สตีฟ ชาโดว์ ทนายความของทรัมป์กล่าว
- คดีแพ่ง จากเหตุการณ์ผู้สนับสนุนของทรัมป์บุกโจมตีอาคารรัฐสภาสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2021 ซึ่งเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 4 ราย และถูกจับกุมอีกนับสิบราย
ขณะที่อีกคดีที่เขาเผชิญคือ ล่วงละเมิดทางเพศนักเขียนคนหนึ่ง ซึ่งเหตุการณ์เกิดในช่วงปี 1993 ที่นิวยอร์ก ซึ่งเป็นคดีล่วงละเมิดล่าสุดที่ทรัมป์กำลังเผชิญหลังจากที่มีคดีความลักษณะนี้อยู่ก่อนแล้วหลายคดี และอีกคดีที่ทรัมป์หมิ่นประมาทเธอขณะที่ทรัมป์กำลังดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในช่วงปี 2016-2020
พอเราได้รู้แล้วว่าทรัมป์ยังมีคดีอีกมากมายที่กำลังเผชิญอยู่ แล้วทำไมเขาถึงยังสามารถลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้?
ถ้าว่ากันตามกฎหมายแล้ว ทรัมป์สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งได้ เนื่องจากรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ กำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำสำหรับประธานาธิบดีโดยต้องมีอายุอย่างน้อย 35 ปี เป็นพลเมืองโดยกำเนิด และอาศัยในสหรัฐฯ อย่างน้อย 14 ปี และไม่มีข้อจำกัดใดๆ ตามลักษณะนิสัยหรือประวัติอาชญากรรม แม้ว่าบางรัฐจะห้ามไม่ให้ผู้กระทำความผิดลงสมัครรับเลือกตั้งในระดับรัฐและระดับท้องถิ่น แต่กฎหมายเหล่านี้ไม่บังคับใช้กับตำแหน่งในรัฐบาลกลาง
เออร์วิน เชอเมรินสกี ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายรัฐธรรมนูญจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ บอกกับ The New York Time ว่า ในทางกฎหมายแล้ว ทรัมป์ยังมีสิทธิเป็นประธานาธิบดีได้ แม้จะติดคุกก็ตาม เพราะรัฐธรรมนูญไม่ห้าม ซึ่งผู้ร่างรัฐธรรมนูญเองก็คงไม่ได้คิดว่าจะมีกรณีแบบนี้เกิดขึ้น
ตามทฤษฎีทรัมป์อาจถูกปลดจากอำนาจตามการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญครั้งที่ 25 ซึ่งกำหนดกระบวนการในการถ่ายโอนอำนาจให้กับรองประธานาธิบดี หากประธานาธิบดีไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่และอำนาจหน้าที่ของตนได้
แต่กว่าจะไปถึงจุดนี้ จะต้องให้รองประธานาธิบดี และคณะรัฐมนตรีส่วนใหญ่ประกาศว่า ทรัมป์ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ซึ่งนับเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะเกิดขึ้นได้ ทว่าในทางปฏิบัติแล้วการเลือกตั้งได้ประธานาธิบดีที่ต้องติดคุก จะก่อให้เกิดวิกฤตทางกฎหมายที่ต้องได้รับการแก้ไขโดยศาลอย่างแน่นอน
ผู้เชี่ยวชาญยังบอกด้วยว่า มีแนวโน้มว่าทรัมป์อาจยื่นฟ้องเพื่อขอปล่อยตัว เนื่องจากโทษจำคุกทำให้เขาไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญในฐานะประธานาธิบดีได้
อย่างไรก็ตาม ทรัมป์จะกลายเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่มีคดีรอการพิจารณามากมายขนาดนี้ ซึ่งการที่เขาก้าวขึ้นมาสู่ตำแหน่งสูงสุดของสหรัฐฯ ทำให้ประเทศมหาอำนาจนี้ตกอยู่ในสถานการณ์ใหม่ๆ ซึ่งบรรดาคดีความเหล่านี้เป็นอีกเรื่องที่เราจะต้องมาจับตากันว่าจะมีอะไรตกหล่น หรือหายไปหรือไม่เมื่อเขาก้าวขาเข้าสู่ทำเนียบขาว
อ้างอิงจาก
