ในโค้งสุดท้ายของการเลือกตั้ง นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์คาดการณ์ว่า เพื่อไทย–ก้าวไกล อาจได้ ส.ส. สูงสุด 331 ที่นั่ง รวมกับพรรคพันธมิตรยิบย่อยอื่นๆ อาจแตะ 345 ที่นั่ง แม้ตัวเลขจะดูเยอะ แต่ในการโหวตนายกฯ ยังต้องพึ่งเสียง ส.ว. อีก 31 ราย
เมื่อวานนี้ (9 พฤษภาคม) ที่ งานรัฐศาสตร์เสวนา ภาควิชาการปกครอง “เลือกตั้งทั่วไป 2566: เปลี่ยนแปลง เปลี่ยนผ่าน หรือเป็นต่อ” สิริพรรณ นกสวน สวัสดี อาจารย์รัฐศาสตร์ จุฬาฯ แลกเปลี่ยนถึงการเลือกตั้งที่จะถึงนี้ พร้อมคาดการณ์ความเป็นไปได้ทางการเมืองที่ ส.ว. ยังคงมีอิทธิพล
สิริพรรณเริ่มด้วยการอธิบายว่า สภาพแวดล้อมทางการเมืองของพรรคเริ่มเปลี่ยนไป กล่าวคือ เราจะได้เห็นเฉดสีจุดยืนทางการเมืองของแต่ละพรรคมากขึ้น เช่น พรรคส่วนใหญ่จะมีจุดยืนกลางไปทางขวา ส่วนบางพรรคจะจุดยืนกลางซ้าย เป็นต้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าความคาดหวังของสังคมเริ่มเปลี่ยนไป และพรรคมีสถานะเป็นตัวแทนของเรามากขึ้น
อีกสิ่งที่เปลี่ยนไปในการเลือกตั้งครั้งนี้ สิริพรรณชี้ว่า คือ มีพรรคการเมืองที่เชื่อมโยงกับกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมือง ขณะเดียวกัน ประชาชนก็ขยับออกจากขั้วอนุรักษ์นิยมมากขึ้น แม้แต่พรรคเพื่อไทยเองก็ขยับซ้ายมากขึ้นเมื่อเกิดพรรคใหม่
“ทุกวันนี้เราเห็นตัวเลขโพล ถ้าเราเชื่อว่าโพลใกล้เคียงกับความเป็นจริง ประชาชนก็ขยับออกมาแล้ว ตอนแรกบัญชีรายชื่อ น่าจะ 60 : 30 (ฝ่ายค้าน : รัฐบาล) แต่ตอนนี้อยากจะบอกว่ามันขยับมาที่ 70 : 25 : 5 แล้ว บ่งบอกว่าในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา สังคมขยับและขยับมาทางซ้ายขึ้น มีพรรคที่ซ้ายขึ้น” สิริพรรณระบุ
นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์คาดการณ์ว่า เพื่อไทยอาจได้ ส.ส. สูงสุด 251 ที่นั่ง ขณะเดียวกัน ก้าวไกลอาจได้ ส.ส. สูงสุด 80 ที่นั่ง เท่ากับว่า เพื่อไทยรวมก้าวไกลอาจแตะ 331 ที่นั่ง และหากรวมกับพรรคพันธมิตร เช่น เสรีรวมไทย ประชาชาติ หรืออื่นๆ อาจได้สูงถึง 345 ที่นั่ง
อย่างไรก็ดี การโหวตเลือกนายกรัฐมนตรีต้องใช้เสียงกึ่งหนึ่งของรัฐสภา (376 เสียง) นั่นหมายความว่า แม้จะทำคะแนนได้สูงสุดแล้ว ก็ยังต้องการเสียง ส.ว. อีก 31 ราย ซึ่งสิริพรรณชี้ว่าไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะอย่างมากที่สุด อาจมี ส.ว. เพียง 23 คนเท่านั้นที่ยอมโอนอ่อนต่อเสียงข้างมากของประชาชน
จากนั้น สิริพรรณประเมินความเป็นไปได้ทางการเมืองในการโหวตนายกฯ ไว้ 5 รูปแบบ ดังนี้
1. เพื่อไทย–ก้าวไกล รวมกับพรรคอื่นๆ รวมที่นั่งปิดสวิตช์ ส.ว. ได้เลย เปลี่ยนผ่านโดยสงบตามเจตนารมย์ของประชาชน
2. เพื่อไทย–ก้าวไกล รวมกับ ส.ว.
3. รัฐบาลเสียงข้างน้อย ซึ่งพรรคฝั่งอนุรักษ์นิยมอาจมี ส.ส. สูงสุด 220 ที่นั่ง ถ้าจะครองเสียงข้างมากในสภาล่างต้องดึงงูเห่า 30 ที่นั่ง แต่สิริพรรณชี้ว่าไม่ใช่เรื่องง่าย เหตุการณ์นี้จึงเป็นไปได้ยาก
4. ผสมข้ามขั้ว กรณีที่พรรคฝ่ายค้านร่วมรัฐบาลไม่เกิดขึ้น อาจมีสถานการณ์ที่พรรคฝ่ายค้านอดีตต้องร่วมกับพรรครัฐบาล
5. ตั้งรัฐบาลไม่ได้ ลากยาวจนถึงเดือนตุลาคม ซึ่งรัฐธรรมนูญเปิดช่องให้มีแคนดิเดตนายกฯ จากนอกบัญชีรายชื่อด้วย
