‘ดาวทะเล’ (sea star) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ‘ปลาดาว’ (starfish) อาจเป็นที่จดจำด้วยรูปร่างที่ราวกับว่ามีแขนอ้วนๆ แยกออกมาห้าแฉก แต่แม้แต่นักวิทยาศาสตร์ก็ยังดูกันไม่ค่อยออกว่า แล้วตรงไหนล่ะคือหัวหรือหางของมัน บ้างก็สันนิษฐานว่า หรือมันจะไม่มีหัวกันนะ?
แต่งานวิจัยชิ้นใหม่ที่เพิ่งตีพิมพ์ลงในวารสาร Nature เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายนที่ผ่านมา นำโดยนักวิจัยจาก Chan Zuckerberg Biohub San Francisco ในสหรัฐฯ กลับชี้ว่า จริงๆ แล้วเป็นไปในทางตรงกันข้ามเลยต่างหาก – เพราะดาวทะเลมีแต่หัว ไม่มีส่วนลำตัวและหางแต่อย่างใด
เรื่องนี้นักวิจัยรู้ได้เพราะมีการตรวจพบว่า มียีนที่เกี่ยวข้องกับพัฒนาการส่วนหัว ซึ่งเป็นยีนเดียวกับที่พบในส่วนหัวของสิ่งมีชีวิตอย่างหนอนลูกโอ๊ค (acorn worm) ในแทบทุกที่ในผิวหนังห่อหุ้มของดาวทะเล ยีนเหล่านี้ยิ่งพบมากในส่วนกลางของ ‘แขน’ แต่ละข้าง ขณะเดียวกัน กลับไม่พบยีนที่เกี่ยวข้องกับพัฒนาการส่วนลำตัวแต่อย่างใดในทุกส่วนของดาวทะเล
“ราวกับว่าดาวทะเลขาดส่วนลำตัวไปทั้งหมดเลย ถ้าจะอธิบายให้ดีที่สุดก็คือ มีแค่หัวที่ค่อยๆ คลานไปตามท้องทะเล” ลอเรนต์ ฟอร์เมอรี (Laurent Formery) หนึ่งในผู้นำทีมวิจัย จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University) กล่าว “มันไม่ใช่สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์เคยสันนิษฐานไว้เกี่ยวกับสัตว์เหล่านี้เลย”
ในงานวิจัยสัตว์ โดยปกติเรามักจะเห็นประโยชน์จากการทำวิจัยกับสัตว์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับเรามากกว่า แต่จริงๆ แล้ว การทำวิจัยกับสัตว์ที่แปลกไปจากมนุษย์มากๆ ก็อาจทำให้เห็นได้ว่า สัตว์แต่ละสปีชีส์มีเคล็ดลับอย่างไรในการมีสุขภาพที่ดีได้ด้วย
“ถ้าเราใช้โอกาสสำรวจสัตว์แปลกๆ ที่มีการทำงานในรูปแบบแปลกๆ นั่นก็หมายความว่าเรากำลังขยายมุมมองทางชีววิทยาของเราให้กว้างขึ้น ซึ่งในท้ายที่สุดก็อาจจะช่วยเราแก้ปัญหาในทางนิเวศวิทยาและชีวการแพทย์ต่างๆ ได้” แดเนียล ร็อคซาร์ (Daniel Rokhsar) ผู้ร่วมวิจัย จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (University of California, Berkeley) กล่าว
อ้างอิงจาก
