หนังสือสองเล่มของนักเขียนชื่อดัง ถูกตัดสิทธิ์จากรางวัลวรรณกรรมชั้นนำของนิวซีแลนด์ เนื่องจากใช้ AI ออกแบบปกหนังสือ
ไม่นานมานี้ หนังสือรวมเรื่องสั้น Obligate Carnivore ของนักเขียน Stephanie Johnson และ Angel Train ของนักเขียน Elizabeth Smither ถูกตัดชื่อออกจากการแข่งขันชิงรางวัล Jann Medlicott Acorn Prize for Fiction มูลค่า 65,000 ดอลลาร์นิวซีแลนด์ (ราว 1.2 ล้านบาท) ในงานประกวดหนังสือ Ockham New Zealand Book Awards ประจำปี 2026
มูลนิธิ New Zealand Book Awards Trust ซึ่งเป็นผู้จัดงานมอบรางวัล ระบุถึงสาเหตุที่หนังสือทั้งสองเล่มถูกตัดสิทธิ์ว่า เพราะมีข้อสงสัยว่าใช้ AI ในการออกแบบปกหนังสือ
ปีนี้เป็นครั้งแรกที่คณะกรรมการนำกฎเกณฑ์เกี่ยวกับ AI มาใช้ตัดสินรางวัล โดยระบุไว้ว่า เกณฑ์ดังกล่าวจะใช้ตัดสินหนังสือโดยรวม ซึ่งรวมถึงการออกแบบปก และผลงานที่มีภาพประกอบหรือเนื้อหาที่เขียนโดย AI จะไม่มีสิทธิ์ได้รับการคัดเลือก
ต่อมา Quentin Wilson ซึ่งเป็นผู้จัดพิมพ์หนังสือทั้งสองเล่ม ก็ได้ยืนยันว่าได้ใช้ AI ในการออกแบบปกหนังสือจริงๆ อย่างไรก็ตาม เขาชี้แจงว่า คณะกรรมการที่ตัดสินรางวัลดังกล่าว เพิ่งจะแก้ไขเกณฑ์เกี่ยวกับ AI ในการตัดสินรางวัลเมื่อสิงหาคม ซึ่งในช่วงเวลานั้น ปกหนังสือทุกเล่มที่ส่งเข้าประกวด ก็ถูกออกแบบเรียบร้อยแล้ว
“ดังนั้น จึงสายเกินไปสำหรับสำนักพิมพ์ใดๆ ที่จะนำข้อกำหนดนี้มาพิจารณาในการออกแบบ” Wilson กล่าวกับ The Guardian
เขากล่าวต่อว่า สิ่งที่เกิดขึ้นสร้างความไม่สบายใจให้กับทีมงานฝ่ายผลิตและออกแบบ ซึ่งทุ่มเทอย่างหนักกับหนังสือชุดนี้ พร้อมระบุว่า “เป็นเรื่องน่าเศร้าใจที่นิยายอันยอดเยี่ยมทั้งสองเรื่อง ของนักเขียนที่ได้รับการยกย่องอย่างสูง ต้องมาพัวพันกับเรื่องนี้ แม้ว่าจะไม่เกี่ยวข้องอะไรกับงานเขียนของพวกเขาเลยก็ตาม”
ทั้งนี้ หนังสือทั้งสองเล่มเคยได้รับรางวัลวรรณกรรมจากนายกรัฐมนตรีนิวซีแลนด์ (Prime Minister’s Literary Awards) มาแล้ว
ด้าน Stephanie Johnson เจ้าของผลงานรวมเรื่องสั้น Obligate Carnivore กล่าวว่าเธอเห็นใจผู้จัดงานมอบรางวัล และก็กังวลอย่างยิ่งเกี่ยวกับการใช้ AI ในงานสร้างสรรค์เช่นกัน อย่างไรก็ตาม เธอรู้สึกผิดหวังกับการตัดสินใจครั้งนี้
เธอย้ำว่าโดยทั่วไปแล้ว นักเขียนแทบจะไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการออกแบบหนังสือเลย และเธอไม่รู้เลยว่ามีการใช้ AI ในการสร้างปกหนังสือของเธอ ซึ่งเป็นรูปแมวที่มีฟันเหมือนคน
“ฉันคงโกหกถ้าบอกว่าไม่เสียใจกับเรื่องนี้” Johnson เล่าว่าเธอใช้เวลากว่า 20 ปี ในการเขียนเรื่องสั้นเหล่านี้ ทำให้หนังสือเล่มนี้จึงมีความสำคัญต่อเธอมาก ซึ่งในตอนแรก Johnson เข้าใจว่าภาพปกหนังสือเป็นภาพถ่ายแมวจริงๆ เพียงแต่ใช้ภาพฟันคนมาซ้อนทับ พร้อมเสริมว่า เธอมีปัญหาในการแยกแยะภาพถ่ายจริงๆ กับภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI
“แทนที่จะพูดถึงหนังสือของฉัน…และแรงบันดาลใจ คนกำลังพูดถึง AI บ้าๆ นั่น ซึ่งฉันเกลียดมาก” Johnson กล่าวว่า เธอไม่ได้ใช้ AI เขียนหนังสืออย่างแน่นอน พร้อมย้ำว่า วรรณกรรมควรมีน้ำหนักในการตัดสิน มากกว่าความกังวลเกี่ยวกับปกหนังสือ
อ้างอิงจาก
