ในช่วงปีที่ผ่านมา การใช้ภาพจาก ‘AI-generated’ เป็นนิยมอย่างมากบนสื่อสังคมออนไลน์ โดยเฉพาะการเจน (Generated) ภาพของตัวเองเป็นตัวการ์ตูนตามลายเส้นของสตูดิโอหลายแห่ง เช่น อนิเมชั่นจาก Studio Ghibli
ล่าสุดองค์กรการค้าจากญี่ปุ่น (CODA) ที่เป็นตัวแทนของผู้จัดพิมพ์หลายแห่ง เช่น Studio Ghibli, Shueisha, Square Enix และ Bandai Namco ได้เขียนจดหมายถึง ‘OpenAI’ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยเรียกร้องให้หยุดการใช้โมเดล AI กับเนื้อหาที่มีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาต
Studio Ghibli เป็นสตูดิโออนิเมชั่นที่อยู่เบื้องหลังการผลิตภาพยนตร์ชื่อดังอย่าง ‘Spirited Away (2001)’ และ ‘My Neighbor Totoro (1988)’ ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงจากการพัฒนา AI-generated ในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะต่างๆ ของ OpenAI
หลังเดือนมีนาคมที่ผ่านมา การสร้างภาพเซลฟี่หรือภาพสัตว์เลี้ยงจาก ChatGPT กลายเป็นกระแสยอดนิยมสําหรับผู้คนที่ต้องการมีภาพของตนเองในลายเส้นเดียวกับภาพยนตร์ของสตูดิโอจิบลิ แม้แต่ แซม อัลท์แมน (Sam Altman) ซีอีโอของ OpenAI ก็ยังเปลี่ยนโปรไฟล์ของเขาบน X เป็นภาพ ‘Ghiblified’
และตอนนี้ OpenAI ก็ได้เปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ คือ ‘Sora’ ที่สามารถสร้างวิดีโอด้วย AI เจเนอเรชัน สมาคมการกระจายเนื้อหาในต่างประเทศของญี่ปุ่น (CODA) จึงส่งจดหมายเรียกร้องให้ OpenAI งดใช้งานสร้างสรรค์ของสตูดิโอต่างๆ ในสมาคมสําหรับการเรียนรู้ของ AI โดยไม่ได้รับอนุญาต
แต่แนวทางการทำงานของ OpenAI ในปัจจุบัน ก็ยังไม่มีแนวทางการแก้ไขปัญหาการหยิบภาพผลงานหรือใบหน้าของบุคคลที่มีชื่อเสียงมาใช้ในการผลิตภาพหรือวิดีโอโดยไม่ได้รับอนุญาต เนื่องจากพวกเขามักทำงานแบบ ‘ขออภัยทีหลัง ไม่ใช่ขออนุญาตก่อน’ จึงทำให้มีผลงานหรือบุคคลจำนวนมากได้รับผลกระทบจากการใช้งานดังกล่าว
ที่ผ่านมา OpenAI ก็ถูกร้องเรียนจากสถาบันต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น Nintendo หรือกองมรดกของ มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ (Estate of Dr. Martin Luther King, Jr.) ซึ่งเป็นบุคคลที่ถูกสร้างเป็นภาพปลอม (Deepfake) บน Sora ได้อย่างง่ายดาย
ทั้งนี้ การยื่นคำร้องต่างๆ ก็ขึ้นอยู่กับบริษัท OpenAI ว่าจะให้ความร่วมมือเกี่ยวกับคำร้องเรื่องลิขสิทธิ์ที่เกิดขึ้นหรือไม่ หากไม่ ทางสตูดิโอที่ได้รับผลกระทบก็สามารถยื่นฟ้องร้องต่อไปได้ ถึงกระนั้น กฎหมายของสหรัฐอเมริกาก็ยังไม่มีความชัดเจนเกี่ยวกับการจัดการเนื้อหาที่มีลิขสิทธิ์ในการฝึกอบรม AI
โดย CODA ระบุว่า การกระทำของ OpenAI ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ในญี่ปุ่น
“ในกรณีเช่นเดียวกับ Sora 2 ซึ่งงานมีงานลิขสิทธิ์ถูกทําซ้ำหรือสร้างขึ้นในทํานองเดียวกัน CODA จึงพิจารณาว่าการจําลองแบบระหว่างกระบวนการเรียนรู้ของเครื่องมือ AI อาจถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์… ภายใต้ระบบลิขสิทธิ์ของญี่ปุ่น โดยทั่วไปต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้าสําหรับการใช้งานที่มีลิขสิทธิ์ และไม่มีระบบใดที่อนุญาตให้หลีกเลี่ยงความรับผิดสําหรับการละเมิดผ่านการคัดค้านที่ตามมา” หนึ่งในข้อความจากจดหมายของ CODA ต่อ OpenAI
สุดท้ายนี้ ก็ต้องจับตาดูกันต่อไปว่า OpenAI จะดำเนินการแก้ปัญหาต่อกรณีนี้อย่างไร เนื่องจากผลงานสร้างสรรค์ทุกชิ้นต่างก็มีเรื่องราวและความทุ่มเทของผู้สร้างอยู่ การนำรูปแบบงานหรือลายเส้นของพวกเขาไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตจึงอาจถือเป็นการกระทำที่เป็นการละเมิดหรือการขโมยทรัพย์สินทางปัญญาของพวกเขาได้
อ้างอิงจาก