สีสันอาจมาพร้อมกับความหวัง แต่บางครั้งก็อาจมาพร้อมกับความตาย
แม้เส้นทางของแคทนิส เอเวอร์ดีน ตัวละครหลักใน The Hunger Games จะจบลงไปแล้ว แต่เรื่องราวของระบอบเผด็จการที่กดขี่ชาวพาเน็มมาอย่างยาวนานยังไม่จบแค่นั้น เมื่อซูซานน์ คอลลินส์ (Suzanne Collins) ผู้เขียนได้ปล่อย prequel หรือภาคต่อที่เล่าเหตุการณ์หลังเนื้อเรื่องหลักออกมา เพื่อเติมเต็มเรื่องราวให้สมบูรณ์มากยิ่งขึ้น จนถูกหยิบนำมาเล่นแบบภาพยนตร์อีกครั้ง
หลังจากที่พาเราไปรู้จักเรื่องราวของประธานาธิบดีสโนว์ ผู้ทำให้การห้ำหั่นกันเองของประชาชนกลายเป็นรายการบันเทิงใจของชาวแคปปิตอลไปแล้ว คราวนี้ The Hunger Games: Sunrise on the Reaping กลับมาชวนทุกคนย้อนไปที่จุดเริ่มต้นเชื้อไฟแห่งการปฏิวัติ ผ่านเรื่องราววัยหนุ่มของ เฮย์มิช อเบอร์นาธี (Haymitch Abernathy) พี่เลี้ยงเขต 12 ผู้ส่งต่อไฟแห่งความหวังให้แคทนิสโค่นล้มประธานาธิบดีสโนว์ได้สำเร็จ
ครั้งนี้เราจะได้เห็นการยืดหยัดปฏิวัติมาอย่างยาวนานของเฮย์มิช นับตั้งแต่การแข่งขันควอเตอร์เควลครั้งที่ 50 หรือช่วงเวลา 24 ปีก่อนภาคหลัก แต่นอกจากเรื่องราวการต่อสู้แล้ว ในภาคนี้ยังพาเราไปสำรวจอาวุธทางการเมืองอย่างเข้มข้น อย่าง โฆษณาชวนเชื่อ การเล่าเรื่องราว หรือแม้แต่การใช้สีสันที่โดดเด่นขึ้นมาจากภาคก่อนๆ

Joseph Zada as Haymitch Abernathy and Whitney Peak as Lenore Dove Baird in The Hunger Games: Sunrise on the Reaping. Photo Credit: Murray Close
บทความนี้เปิดเผยเนื้อหาในเรื่อง The Hunger Games: Sunrise on the Reaping
เรื่องราวสุดดาร์กท่ามกลางสีสัน
สำหรับใครที่ยังไม่คุ้นเคยกับโลกของ The Hunger Games นี่คือเรื่องราวที่เกิดขึ้นในโลกอนาคตหลังการล่มสลายของอารยธรรมเดิม ในประเทศที่ชื่อว่า ‘พาเน็ม’ ปกครองโดยรัฐบาลเผด็จการ โดยมีเมืองหลวงเรียกว่าแคปิตอล ซึ่งมีอำนาจปกครองเขตรอบนอกอีก 13 เขต
ภายหลังความพ่ายแพ้ของฝ่ายกบฏที่ต่อต้านแคปปิตอล รัฐบาลจึงสร้างการแข่งขัน Hunger Games ขึ้นมาเพื่อยับยั้งการร่วมกลุ่มต่อต้านในอนาคต และคอยย้ำเตือนประชาชนถึงรู้ซึ้งถึงผลของการต่อต้านอำนาจรัฐ
ที่ผ่านมาในจักรวาล The Hunger Games มักเป็นที่รู้กันถึงเรื่องราวการต่อสู้เพื่อเอาชีวิตรอดภายใต้ระบบอันแสนกดขี่ของหนุ่มสาว ในเรื่องจึงมักแฝงด้วยสัญญะทางการเมืองไว้ผ่านสภาพแวดล้อมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสภาพสังคม เสื้อผ้า ไปจนถึงสถาปัตยกรรม
มาถึงภาคนี้ความโหดร้ายไม่ได้มาพร้อมกับความหม่นหมอง แต่กลับถูกขับเน้นให้เด่นชัดขึ้นผ่านสีสันสดใส ไม่ว่าจะเป็นสนามประลองบนทุ่งหญ้ากว้าง รายล้อมด้วยหมู่ดอกไม้หลากสีสัน พลุเฉลิมฉลองตระการตา แฟชั่นล้ำยุคการนำสีสันมาใช้คู่กับหนุ่มสาวทั้ง 12 เขต ที่ต้องมาเข่นฆ่ากันเอง ยิ่งขับเน้นความโหดร้ายของแคปปิตอลให้มากยิ่งขึ้น

Ben Wang as Wyatt Callow, Percy Daggs IV as Ampert Latier, Joseph Zada as Haymitch Abernathy, and Mckenna Grace as Maysilee Donner in The Hunger Games: Sunrise on the Reaping. Photo Credit: Courtesy of Lionsgate.
อูลี ฮานิช (Uli Hanisch) นักออกแบบโปรดักชันของเรื่องนี้ เล่าว่าวิชวลหลักของภาคนี้คือการใช้สี ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากสีในยุค 1970 ซึ่งเน้นไปที่สีม่วง (purple-violet) และส้มตุ่น อย่างที่ปรากฏในอารีน่า หรือบนโปสเตอร์ประกาศตลอดทั้งเรื่อง
การเลือกทั้ง 2 สี ใช่ว่าเป็นการเลือกแบบไม่มีที่มาที่ไป แต่เป็นการหยิบนำสีที่เคยได้รับความนิยมในช่วงเวลานั้นขึ้นมา อย่างสีส้มโดดเด่นขึ้นมาในช่วงเวลายุคสงครามเย็นและการต่อสู้ด้านสิทธิมนุษยชนเริ่มเบ่งบาน จึงกลายเป็นสีที่สื่อถึงการปฏิวัติ และแสดงออกถึงความมีชีวิตชีวาช่วงหลังสงคราม
ในขณะที่สีม่วงซึ่งเป็นสีขั้วตรงข้าม โดยทั่วไปสีนี้มักเป็นตัวแทนของสีแห่งราชวงศ์ สะท้อนความหรูหรา โดยในภาพยนตร์ในยุค 70 ผู้กำกับมักเลือกใช้สีม่วงและเฉดสีคล้ายๆ กัน เช่น ไวโอเล็ต ลาเวนเดอร์ เพื่อสื่อถึงความแปลกประหลาด และความชั่วร้ายที่เยือกเย็นและสง่างามไปพร้อมกัน
เรียกได้ว่านอกจากจะเป็นสีหลักที่สะท้อนอารมณ์และความรู้สึกในยุคสมัยนั้นแล้ว ยังเป็นสีที่ให้ความรู้สึกขัดแย้ง เข้ากับจุดเริ่มต้นของเชื้อไฟแห่งการปฏิวัติที่นำมาสู่การล่มสลายของระบบการปกครองแบบเผด็จการของพาเน็มได้อย่างดี

Kieran Culkin as Caesar Flickerman in The Hunger Games: Sunrise on the Reaping. Photo Credit: Murray Close
เมื่อสีสันมีความหมายทางการเมือง
สีสันไม่เพียงแต่นำมาฉาบเคลือบทับความรุนแรงเท่านั้น แต่ยังกลายเป็นเครื่องมือทางการเมืองอันทรงพลัง ที่ใช้แบ่งแยกประชาชนในเขตรอบนอก และแคปปิตอลอย่างเห็นได้ชัด
บิน่า ไดเจลเลอร์ (Bina Daigeler) นักออกแบบเสื้อผ้าอธิบายว่าเธอตั้งใจแสดงความแตกต่างระหว่างชาวแคปปิตอลและประชาชนจากเขต 12 อย่างการแต่งตัวของ ดรูซิลลา ซิคเกิล (Drusilla Sickle) ชาวแคปปิตอลที่คอยประจำแต่ละเขตเพื่อคัดเลือกบรรณาการมักใส่เสื้อผ้าสีสันสดใส เขาปรากฏตัวครั้งแรกด้วยสีเหลืองโดดเด่น ท่ามกลางชาวเมืองที่ใส่เสื้อผ้าสีสนิม หรือสีเทา
หรือทันทีที่ก้าวเข้าสู่แคปปิตอลสีสันต่างๆ ก็จะเริ่มปรากฏขึ้น ตั้งแต่ในรถไฟ งานเลี้ยง หรือการเผชิญหน้าระหว่างเฮย์มิชและประธานาธิบดีสโนว์ที่ชาวเขต 12 สวมใส่เสื้อผ้าสีดำเรียบๆ ธรรมดา ในขณะที่ผู้กุมชะตาชีวิตของทุกคนอย่างสโนว์ สวมใส่เสื้อผ้าสีแดงสด ที่ถูกตัดเย็บอย่างดี สะท้อนความมีอำนาจและสถานะทางสังคมอย่างที่ประชาชนธรรมดาๆ เทียบไม่ติด

Joseph Zada as Haymitch Abernathy in The Hunger Games: Sunrise on the Reaping. Photo Credit: Courtesy of Lionsgate
สีสันกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของแคปปิตอล ขณะเดียวกันก็ยังเป็นสิ่งที่แสดงถึงอำนาจ เพราะชาวแคปปิตอลสามารถเลือกใส่เสื้อผ้าหลากสีสันได้ โดยที่ประชาชนรอบนอกไม่เคยมีโอกาสได้ทำ สีจึงกลายเป็นเครื่องมือหนึ่งทางการเมือง ที่สะท้อนให้เห็นอำนาจและการกดขี่ผู้คนไว้ด้วย
ในงานวิจัย Wearing your Politics on your Sleeve: The Role of Political Colours in Social Movements ชี้ว่าสีทางการเมืองมีบทบาทสำคัญ ทั้งในฐานะสัญลักษณ์ทางภาพของอุดมการณ์และในการสร้างและรักษาเอกลักษณ์ร่วมกัน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงอารมณ์ความรู้สึกในชีวิต
อย่างไรก็ตาม สีสันก็ไม่ได้มาพร้อมกับความมีชีวิตชีวาอย่างเดียว เพราะนัยหนึ่งก็หมายถึงการล่อลวงไปสู่ความตายด้วยเช่นกัน สีสันที่ปรากฏในสนามประลอง เน้นที่สีส้มและสีเหลืองเลม่อน ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจมาจากสีไซคีเดลิก (Psychedelic Colors) ที่ให้ความรู้สึกเหนือจริง มักพบในงานศิลปะและดนตรียุค 1970s ที่แม้ภายนอกจะดูสวยงาม แต่ก็แฝงไปด้วยอันตรายจากพิษ นำความตายมาสู่ผู้เข้าแข่งขัน

Ralph Fiennes as President Snow in The Hunger Games: Sunrise on the Reaping. Photo Credit: Courtesy of Lionsgate.
พลังของเรื่องเล่า
แม้เราจะคุ้นเคยกันดีว่าพาเน็มปกครองผู้คนด้วยความหวาดกลัว จากการสร้างโฆษณาชวนเชื่อ การถ่ายทอดสดเกมล่าชีวิตที่เปลี่ยนความรุนแรงให้กลายเป็นความบันเทิง เปลี่ยนการเอาชีวิตรอดของแคทนิสให้กลายเป็นความรักโรแมนติกระหว่างผู้เข้าแข่งขันด้วยกัน เพื่อควบคุมการรับรู้ของประชาชน ไม่ให้ต่อต้านต่อการปกครองอันโหดร้ายของแคปปิตอล
และในภาคนี้ ไม่เพียงเน้นย้ำความน่ากลัวของการปิดหูปิดตาประชาชนเท่านั้น แต่ยังชวนให้เราเห็นถึงความน่ากลัวของการสร้างเรื่องเล่าหรือ ‘storytelling’ ที่ชัดเจนขึ้น ตัวละคร พลูทาร์ช เฮฟเวนส์บี (Plutarch Heavensbee) ผู้ควบคุมเกม เชี่ยวชาญการใช้สื่อ รู้วิธีการตัดต่อ ดัดแปลงเรื่องราวความเป็นจริง ให้กลายเป็นเครื่องมือเบี่ยงเบนความสนใจของผู้คน

Jesse Plemons and Director Francis Lawrence in The Hunger Games: Sunrise on the Reaping. Photo Credit: Murray Close
ขณะที่ด้านเฮย์มิชเอง ก็พยายามสร้างเรื่องเล่าของตัวเอง ด้วยการยืนหยัด ไม่ยอมก้มหัวต่อความหวาดกลัวในเกมล่าชีวิต เพื่อจุดประกายความหวังให้ทุกคนลุกขึ้นมาต่อสู้ผ่านการถ่ายทอดสด แต่สุดท้ายแล้ว เฮย์มิชก็ไม่อาจเอาชนะแคปปิตอล ที่มีอำนาจควบคุมสื่อได้ เรื่องราวของเขาถูกปรับเปลี่ยนตามใจชอบ ด้วยพลังของการตัดต่อ ดัดแปลง ทำให้จากเรื่องราวแห่งความหวังที่เฮย์มิสร้างขึ้น กลายเป็นเพียงการดิ้นรนเอาชีวิตรอดของคนตัวเล็กๆ ที่ทำได้แม้กระทั่งหักหลังเพื่อนตัวเอง
สิ่งนี้ไม่ต่างจากเรื่องราวของสีสัน หลายครั้งความหมายของสีแต่ละสีไม่ได้เกิดขึ้นด้วยตัวมันเอง แต่ประกอบสร้างมาจากคนในสังคม ที่มอบคุณค่าและความหมายบางอย่างร่วมกัน จนทำให้สีเหล่านั้นทรงพลังขึ้นมา และสามารถมอบความหวัง ขณะเดียวกันก็อาจเป็นอาวุธบดขยี้ฝั่งตรงข้าม
เช่นเดียวกับชาวแคปปิตอล สีสันสดใสหมายถึงความสนุกสนาน งานเฉลิมฉลอง หรือรสนิยมของผู้ใช้ ในขณะที่ประชาชนจากเขต 12 สีสันเหล่านั้นกลับกลายเป็นสัญลักษณ์ของความเหลื่อมล้ำที่คอยกดขี่ แถมยังเป็นอันตราย เพราะคือสิ่งที่พรากชีวิตของพวกเขาไปด้วย
สุดท้ายแล้วสีสันก็ไม่ได้นำความหวังมาให้เขต 12 แม้ว่าเฮย์มิชจะได้รับชัยชนะ แต่เขาต้องเผชิญความสูญเสียอย่างหนัก เผชิญความผิดหวังซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อรอคอยให้เมล็ดพันธุ์แห่งความหวังต้นใหม่งอกขึ้นมาอีกครั้ง
ในที่สุดสีที่เป็นความหวังอาจไม่ใช่สีสันสดใส แต่เป็นเพียงสีดำขาวที่เฮย์มิช แคสนิท และพีต้าสวมใส่ในฉากสุดท้าย
อ้างอิงจาก