นับตั้งแต่การปรากฏตัวครั้งแรกในปี 1954 ความน่าเกรงขามของก็อดซิลลานั้นได้รับการเล่าซ้ำมาตลอด 72 ปี เพื่อย้ำเตือนถึงความโหดร้ายของอาวุธนิวเคลียร์ การสงคราม รวมถึงเป็นตัวแทนบาดแผลของญี่ปุ่นในยุคสงคราม
กว่าเจ็ดทศวรรษที่ผ่านมา ก็อดซิลลาได้รับความนิยมไปทั่วโลก มีรูปลักษณ์และบุคลิกหลายเวอร์ชั่น ไม่ว่าจะสเกลโหดระดับทำลายล้างโลกได้ ไปจนถึงกลายเป็นสัตว์ประหลาดที่ค่อนข้างเชื่องและเป็นมิตรกับผู้คนในบางครั้ง
ว่ากันว่า การสานต่อตำนานก็อดซิลลาจาก Godzilla Minus One (2023) มายัง Godzilla Minus Zero (2026) โดยผู้กำกับ ทาคาชิ ยามาซากิ (Takashi Yamazaki) คือการช่วงชิงเรื่องเล่าเกี่ยวกับก็อดซิลลาที่ก่อนหน้านี้เคยไปอยู่ในมือของสตูดิฮอลลีวูดมาพักหนึ่ง ด้วยการดึงตัวตนของก็อดซิลลาให้กลับมาเป็นภาพแทนของความทรงจำว่าด้วยความเจ็บปวดของสงคราม มากกว่าจะเป็นราชันย์สัตว์ประหลาดน่าเทิดทูน
น่าสนใจขึ้นไปอีกคือ หากลองเข้าไปดูในเว็บไซต์ทางการของก็อดซิลลาโดย Toho ชื่อ godzilla.com จะพบว่ามีการแยกหนังก็อดซิลลาของญี่ปุ่นและฮอลลีวูดไว้ชัดเจน โดยหนังก็อดซิลลาจากสตูดิโอญี่ปุ่นจะจัดอยู่ในหมวด Toho Classics ส่วนหลังก็อดซิลลาจากสตูดิโอฝั่งตะวันตกจะจัดอยู่ในหมวด Hollywood ตรงนี้เองที่อาจจะบอกเป็นนัยว่า แม้จะเป็นหนังก็อดซิลลาเหมือนกัน แต่ก็ไม่ได้นับเป็นก็อดซิลลาในความหมายเดียวกันเสียทีเดียว
ไม่ว่าจะในความหมายไหน และถึงแม้ญี่ปุ่นจะเคยมีก็อดซิลลาในเวอร์ชั่นที่น่ารักก็ตามแต่ การเผชิญหน้ากับก็อดซิลลาในภาค Minus Zero เป็นเหมือนการรักษามาตรฐานความน่ากลัวจากภาค Minus One เอาไว้
ในภาคนี้เรื่องยังคงเน้นหนักไปที่ผลกระทบจากสงครามโลกครั้งที่ 2 และการบุกของก็อดซิลลา บาดแผลของผู้คนยังมีให้เห็นผ่านความหวาดกลัวว่าก็อดซิลลาจะบุกมาอีกครั้งของเด็กน้อย ‘อากิโกะ’ (ซาเอะ นากาตานิ (Sae Nakatani)) ซากปรักหักพังของอาคารบ้านเรือน และเกล็ดนูนประหลาดบนไหล่ของ ‘โนริโกะ โออิชิ’ (มินามิ ฮามาเบะ (Minami Hamabe)) หลังสัมผัสกับเซลล์ก็อดซิลลาและรอดตายมาได้แบบปาฏิหาริย์ เหตุการณ์เลวร้ายจะผ่านพ้นไปแล้วก็จริง แต่มันก็ได้ทิ้งร่องรอยและความทรงจำที่เจ็บปวดเอาไว้
แต่เคราะห์ซ้ำกรรมซัด นอกจากจะยังไม่ฟื้นจากโศกนาฏกรรมในครั้งก่อน ประชาชนชาวญี่ปุ่นยังต้องมาเจอหายนะครั้งใหม่อย่าง ‘คิงกิโดราห์ (King Ghidorah)’ สัตว์ประหลาดไคจูจากนอกโลกที่มีลักษณะเป็นมังกรสามหัว มีเกล็ดสีทองตามลำตัว สามารถพ่นลำแสงสายฟ้าออกจากปาก และแฟนๆ แฟรนไชส์ต่างรู้กันดีว่าเป็นหนึ่งในศัตรูตัวฉกาจตลอดกาลของก็อดซิลลา
หากชื่อภาค Minus One สื่อถึงสภาวะของญี่ปุ่นหลังล่มสลายจากระเบิดนิวเคลียร์ ซึ่งไม่ใช่แค่การกลับไปเริ่มต้นใหม่โดยไม่เหลืออะไรเลย หรือกลายเป็นศูนย์ (zero) แต่คือการถอยหลังไปยังการติดลบ การเริ่มต้นโดยทุกอย่างยังคงแหลกสลาย ถอยห่างจากจุดที่เคยเป็นปกติ ก็อดซิลลาภาคใหม่ในชื่อ Minus Zero ก็อาจจะหมายถึงการที่ญี่ปุ่นยังไม่สามารถกลับไปเริ่มต้นนับศูนย์ และไม่สามารถแน่ใจได้เลยว่าจะนับศูนย์ได้จริงๆ ไหม เพราะในความเข้าใจด้านการนับเลข หากไล่จาก -1 ลำดับถัดไปก็ควรจะเป็น 0 แต่นี่กลับเป็น -0 สะท้อนถึงบาดแผลจากสงครามที่ไม่เคยหายดีและไม่เคยหายไป แถมยังถูกซ้ำเติมแผลเก่าจากสัตว์ประหลาดตัวใหม่อีกต่างห่าง
อีกจุดหนึ่งที่ Minus Zero ดูจะอยากนำเสนอคือการที่มนุษย์พยายามและเชื่อว่าตนเองสามารถควบคุมสิ่งที่อันตรายอันอยู่นอกเหนือการคาดเดาได้ รวมถึงควบคุมความอันตรายนั้นเพื่อหันไปทำลายฝั่งตรงข้ามไม่ว่าจะด้วยวิธีไหน ในเรื่อง ‘ศาสตราจารย์ คันจิ มูราคามิ’ (มิน ทานากะ (Min Tanaka)) ใช้ประโยชน์จากเซลล์ก็อลซิลลาในตัวโนริโกะเพื่อล่อก็อดซิลลาให้ไปสู้กับคิงกิโดราห์ อีกทั้งหวังว่าในภายหลัง เขาจะใช้เทคโนโลยีเดียวกันนี้ล่อก็อดซิลลาไปขึ้นบกที่อเมริกาเพื่อแก้แค้นจากการที่ต้องสูญเสียครอบครัวไปในระเบิดนิวเคลียร์ ในส่วนนี้ความแค้นก็อาจเป็นอีกบาดแผลหนึ่งจากโศกนาฏกรรมที่ยากจะลบล้าง
ข้ามไปยังอีกฝั่งหนึ่ง เคนจิ โนดะ (ฮิเดทากะ โยชิโอกะ (Hidetaka Yoshioka)) ผู้อำนวยการศูนย์ป้องกันภัยพิบัติ และ มาโกโตะ อาโอยามะ (มาซามิ นากาซาวะ (Masami Nagasawa)) ผู้เชี่ยวชาญด้านพยากรณ์อากาศ ก็ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เพื่อคาดเดาการเคลื่อนไหวของคิงกิโดราห์และหาทางปราบสัตว์ประหลาดตัวนี้ให้ได้
ท้ายที่สุด ความรู้และเทคโนโลยีของมนุษย์ก็ไม่สามารถทำนายได้แม่นยำว่าสัตว์ประหลาดตัวไหนจะเป็นฝ่ายชนะ ส่วนนี้การมีเครื่องมือที่สามารถล่อก็อดซิลลาให้ไปยังจุดที่ต้องการได้อาจหมายถึงการที่มนุษย์สามารถใช้ก็อดซิลลาเป็นอาวุธ (weaponized) เพื่อทำลายเป้าหมายได้ แต่นั่นก็ไม่ได้แปลว่าผลลัพธ์จะออกมาเป็นอย่างที่ต้องการ
เหมือนอย่างที่ศาสตราจารย์มูราคามิหวังจะใช้ก็อดซิลลาล้างบางอเมริกา แต่โนดะโน้มน้าวให้หยุดเพื่อไม่ให้เรื่องเลวร้ายต้องเกิดขึ้นอีก ด้วยผลเสียร้ายแรงที่ไม่อาจคาดเดาและการเลือกที่จะไม่ส่งต่อความเกลียดชังนี้เอง Minus Zero เลยเป็นหนังที่หลายคนพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าคือการตอบกลับการใช้ระเบิดนิวเคลียร์ของอเมริกาในยุคสงครามโลก ข้อความจะผู้พ่ายแพ้ที่บอกว่า หากญี่ปุ่นมีอาวุธที่มีพลังทำลายล้างที่สามารถตอบโต้ระเบิดนิวเคลียร์ได้ พวกเขาเลือกที่จะไม่ใช้มัน
เราคงไม่รู้หรอกว่า ในสงครามโลกครั้งที่ 2 หากสลับด้านกันให้ญี่ปุ่นเป็นฝั่งที่มีระเบิดนิวเคลียร์แทนที่จะเป็นอเมริกา ญี่ปุ่นจะตัดสินใจแบบเดียวกันอย่างที่อเมริกาเคยทำกับฮิโรชิมาและนางาซากิไหม แต่ Minus One และ Minus Zero ไม่ได้จินตนาการแบบนั้น หนังเลือกที่จะรักษาประวัติศาสตร์บาดแผลและความทรงจำถึงการเป็นผู้สูญเสีย จดจำตัวเองในฐานะผู้ถูกกระทำ เพื่อเรียนรู้ว่าสงครามนั้นโหดร้าย และญี่ปุ่นไม่ควรจะเป็นตัวการที่ทำให้สงครามเกิดขึ้นอีก
บาดแผลจากครั้งก่อนและความหวาดระแวง
ภัยครั้งใหม่ เคราะห์ซ้ำกรรมซัด
การใช้อาวุธ ผลลัพธ์ที่อยู่นอกเหนือการคาดเดา
— ทาคาชิ ยามาซากิ ผู้กำกับ
อ้างอิงจาก
