ขนมน่าอร่อยจังเลยนะ ยังไม่เคยลองชิมเลย
คุณจะทำอย่างไรเมื่อได้ยินประโยคนี้ ระหว่าง
กด 1 ยิ้มรับแล้วสาธยายความอร่อยให้ฟังอย่างละเอียดยิบ
กด 2 เลื่อนกล่องขนมให้ แล้วถามว่าลองชิมดูมั้ย
หากรู้สึกแปลกๆ แต่ก็เข้าใจความนัยที่อีกฝ่ายสื่อ จนต้องยื่นกล่องขนมให้ ยินดีด้วย คุณอาจกำลังเจอ ‘Dry Begging’ หรือการขอร้องแบบอ้อมๆ วิธีการขอร้องแบบไม่ต้องกลัวเสียหน้า ที่หลายคนใช้กดดันอีกฝ่ายจนได้ผลมานักต่อนัก
ทั้งที่การขอร้องไม่ได้เป็นเรื่องแย่อะไร แต่ทำไมบางคนถึงไม่ยอมพูดออกมาตรงๆ เลยนะว่าอยากให้ทำอะไรให้ แต่กลับใช้การพูดอ้อมๆ แทน ทั้งที่ปลายทางเราก็ต้องทำตามที่อีกฝ่ายขอร้องอยู่ดี

ว่าด้วยการ (แอบ) ขอร้อง
ปกติแล้วเวลาเจอใครขอร้องให้ทำอะไรสักอย่าง ทางเลือกเราก็คงมีอยู่ 2 ทาง คือถ้าไม่เต็มใจช่วย ก็คงเลือกปฏิเสธออกไปตรงๆ
แต่สำหรับการขอร้องแบบอ้อมๆ หรือ Dry Begging กลับสร้างสถานการณ์น่าอึดอัดใจกว่านั้น เพราะเป็นการขอร้องที่แอบแฝงมากับประโยคคำถาม หรือประโยคบอกเล่าทั่วๆ ไป จนเราอาจถูกบีบ ไม่มีช่องปฏิเสธ ต้องยอมทำตามที่ขอแต่โดยปริยาย
คำขอร้องประเภทนี้ที่เรามักเจอได้บ่อยๆ ในรูปแบบการบอกใบ้ว่าอยากได้บางอย่าง หรือขอความช่วยเหลือ โดยไม่พูดตรงๆ เช่น “เหนื่อยมากเลย ตัองล้างจานคนเดียวอีกแล้ว” (ที่จริงอยากให้เราล้างให้) หรือ “ว้าว รองเท้านั้นเข้ากับชุดเราเลย” (หมายความว่า ซื้อให้ฉันสิ)
ถ้าเป็นความสัมพันธ์ที่สนิทสนมกัน อยากใช้วิธีนี้หยอกล้อกันก็คงไม่เป็นไร แต่หากมีคนใช้วิธีนี้บ่อยๆ เพื่อให้เราทำอะไรบางอย่างให้ นานวันเข้าก็ทำให้เรารู้สึกกระอักกระอ่วนได้เหมือนกัน อย่างเพื่อนร่วมงานที่ทำที มาบ่นว่าเหนื่อย ตัดพ้อว่าทำงานคนเดียวจนดึกดื่น เพื่อให้เรารู้สึกผิดจนต้องยื่นมือเข้าไปช่วยทั้งที่ไม่ใช่งานตัวเอง หรือญาติผู้ใหญ่ ที่เข้ามาเปรยๆ ว่าของสะสมที่เรามี หลานเขาก็ชอบเหมือนกัน เพื่อบีบให้เราใช้ความเป็นผู้ใหญ่ยกของเล่นให้เด็กๆ
ทั้ง 2 ตัวอย่างที่เราว่ามา แม้ว่าอีกฝ่ายจะไม่มีคำว่า ‘ขอ’ สักคำ แต่ถึงอย่างนั้นเราก็รับรู้ได้ว่าหากเราไม่เสนอความช่วยเหลือ อีกฝ่ายอาจขุ่นเคืองใจ จนเราต้องทำให้ในที่สุด ทั้งที่จริงหากอีกฝ่ายเขามาขอความช่วยเหลือตรงๆ เราอาจรู้สึกสบายใจที่จะทำให้มากกว่าก็ได้
คลอเดีย เดอ ยาโน (Claudia de Llano) นักบำบัดการแต่งงานและครอบครัว อธิบายว่าโดยพื้นฐานแล้ว การขอร้องแบบอ้อมๆ คือการสื่อสารแบบก้าวร้าวทางอ้อม (passive aggressive) รูปแบบหนึ่ง ที่ทิ้งความรู้สึกผิด หรือภาระทางอารมณ์ เพื่อให้เราเป็นฝ่ายช่วยเหลือเขาอย่างไม่มีทางเลือก
มีหลายเหตุผลที่ทำให้บางคนเลือกขอร้องด้วยวิธีนี้ สำหรับคนที่มีเจตนาหวังผลประโยชน์จากเรา อาจใช้เพื่อกดดันเราทางอ้อมไม่ให้เราปฏิเสธ หรืออยากจะควบคุมเรา แต่ก็มีคนจำนวนไม่น้อยที่ทำไปเพราะไม่รู้วิธีขอร้องที่ถูกต้องจริงๆ หรือเป็นเพราะบางวัฒนธรรมที่มองว่าการขอตรงๆ เป็นเรื่องไม่สุภาพ
สำหรับบางคนอาจทำไปโดยไม่รู้ตัว เพียงเพราะเติบโตมากับวิธีการสื่อสารแบบนี้ เชอริล โกรสคอฟฟ์ (Cheryl Groskopf) นักบำบัดการแต่งงานและครอบครัว และที่ปรึกษาทางคลินิกมืออาชีพ ชี้ว่าคนที่เติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ถูกละเลยความต้องการ หรือได้รับการตอบสนองเมื่อไม่ได้พูดออกมาตรงๆ ก็อาจใช้การขอร้องแบบอ้อมๆ เพื่อเอาตัวรอดตั้งแต่เด็กก็ได้
อันที่จริงการขอร้องแบบอ้อมๆ ก็ไม่ได้ผิดอะไร แต่การแสดงความต้องการแบบอ้อมค้อมจะเป็นพิษก็ต่อเมื่ออีกฝ่ายเริ่มคิดว่าการขอร้องตรงๆ เป็นเรื่องอันตราย จนไม่ยอมพูดออกมา เพราะท้ายที่สุดทำให้เราตกอยู่ในวังวนของการเล่นเกมเดาใจไม่มีที่สิ้นสุด
ปัญหาหลักของการขอร้องแบบอ้อมค้อม คือมักนำไปสู่ความเข้าใจผิด เพราะไม่ใช่การสื่อสารที่ตรงไปตรงมา หรือมีวุฒิภาวะแบบผู้ใหญ่ เช่น ทั้งที่อีกฝ่ายมีความรักให้เราเต็มเปี่ยม และอยากได้การดูแลเอาใจใส่จากเรา แต่แทนที่จะแสดงความรู้สึกจริงๆ ว่าอยากให้เราช่วย กลับใช้การตั้งคำถาม หรือประโยคบอกเล่าลอยๆ แม้ปลายทางเขาจะได้สิ่งที่ต้องการเหมือนกัน แต่ฝั่งคนที่ถูกขอร้องอาจเต็มไปด้วยความอึดอัด คับข้องใจ เหมือนถูกบงการก็ได้

ได้โปรดบอกกันตรงๆ
แน่นอนว่าการขอร้องแบบนี้บางครั้งอาจจะไม่ได้มีเจตนาร้ายเสมอไป แต่ถ้าเรารู้สึกอึดอัดกับการขอร้องแบบอ้อมค้อม เราเองก็มีสิทธิบอกความรู้สึกกลับไป หรือกำหนดขอบเขตตัวเองได้ว่าช่วยเหลือได้แค่ไหน
ซาบรินา โรมานอฟฟ์ (Sabrina Romanoff) นักจิตวิทยาคลินิกและผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์จากแอปฯ หาคู่ Hily ชี้ว่า เราไม่จำเป็นต้องทำตามความต้องอีกฝ่ายทันทีที่เขาร้องขอ ขณะเดียวกันเราเองก็สามารถสื่อสารกับอีกฝ่ายได้ทุกเมื่อ
ผู้เชี่ยวชาญยังแนะนำอีกว่า เราอาจต้องพูดคุยด้วยท่าทีใจเย็น และขอให้อีกฝ่ายแสดงความต้องการที่แท้จริงออกมาไม่ต้องอ้อมค้อม เช่น ถามกลับว่า “จริงๆ แล้วอยากให้ฉันทำอะไรให้เหรอ” การส่งสัญญาณให้อีกฝ่ายรู้ว่าเราพร้อมรับฟัง จะช่วยให้เขาแสดงความต้องการอย่างตรงไปตรงมาได้มากขึ้น
และถึงแม้อีกฝ่ายจะพูดความต้องการออกมาแล้วก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าเราต้องตอบรับเสมอไป เราสามารถเลือกได้ว่าเต็มใจช่วยเหลือได้มากแค่ไหน โดยไม่จำเป็นต้องรู้สึกผิดหากเลือกจะไม่ทำ เพราะเราเองก็มีขอบเขตที่ต้องรักษาไว้ เพื่อปกป้องความรู้สึกของตัวเองไว้เช่นกัน
หากสุดท้ายแล้ว ถ้าไม่ว่าจะทำยังไงอีกฝ่ายก็ยังใช้วิธีการขอร้องอ้อมๆ แบบเดิม เพื่อบีบให้เราไร้ทางเลือกอยู่ดี ก็อาจถึงเวลาที่เราต้องเรียนรู้ที่จะพูดคำว่า ‘ไม่’ ออกไปอย่างหนักแน่น และเลือกเดินออกมาเพื่อไม่ให้อีกฝ่ายใช้ประโยชน์จากความใจดีของเราได้อีก
ถึงจะอยากรักษาน้ำใจมากแค่ไหน แต่ความห่วงใยบางครั้งก็สามารถแสดงออกผ่านการพูดตรงๆ กับอีกฝ่ายได้เหมือนกันนะ
อ้างอิงจาก