“ประชุมแค่นี้ ร้องไห้ทำไมเนี่ย”
นั่งประชุมกันอยู่ดีๆสักพักน้องในทีมก็นั่งเงียบลง ก้มหน้าก้มตาไม่พูดอะไร และตามมาด้วยเสียงสะอื้นเบาๆ
ทั้งหมดมาจากช่วงที่เราในฐานะหัวหน้าที่ฟีดแบ็กงานอย่างตรงไปตรงมา แถมในห้องประชุมเราก็ถามไปทีหนึ่งแล้วว่า “เรื่องแค่นี้เอง จะร้องไห้ทำไมกัน” พอเห็นว่าน้องร้องไหน คนในทีมก็ วิ่งเข้าไปรุมถามรุมโอ๋กันยกใหญ่ จนเผลอคิดว่า เราทำอะไรผิดไปหรือเปล่านะ?
จะว่างงก็งง กับสถานการณ์ที่คาดเดาไม่ได้แบบนี้ แต่เอาเข้าจริงคนที่ต้องร้องไห้ควรเป็นหัวหน้าอย่างเราหรือเปล่านะ เพราะเราต้องแบกทั้งงานที่ยากกว่า ภาระรับผิดชอบก็เยอะกว่า ไหนจะต้องดูแลทีม จัดการปัญหาเรื่องคนอีก
เข้าใจหน่อยว่าคนทำงานก็ร้องได้
หากหัวหน้าคนไหนเคยเจอสถานการณ์ลักษณะนี้ ไม่แน่ว่าในใจอาจจะแอบเปรียบเทียบหน้าที่รับผิดชอบระหว่างเรากับลูกน้องอยู่บ้างก็ได้ หัวหน้าอย่างเราแบกรับอะไรไว้มากมาย มีหน้าที่รับผิดชอบเป็นร้อยเป็นพันอย่าง ทำไมลูกน้องบางคนแค่เจอเรื่องอะไรนิดหน่อยก็นั่งซึมร้องไห้โฮกันแล้ว
ก่อนจะไปหาคำตอบนั้น ลองมาเข้าใจกันก่อนว่า ในความเป็นจริง การร้องไห้เป็นปฏิกิริยาตามธรรมชาติของร่างกายมนุษย์ที่เกิดขึ้นเมื่อเรารู้สึกเศร้า เสียใจ หรือกดดัน รวมไปถึงเวลาเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่กระทบกระเทือนต่อจิตใจ ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว เราอาจไม่ทันตั้งตัวได้ด้วยซ้ำว่าน้ำตาจะไหลออกมาจากตอนไหนบ้าง เพราะอารมณ์ความรู้สึกไม่สามารถควบคุมได้ตลอดเวลา
เมโลดี้ ไวลด์ดิง (Melody Wilding) ศาสตราจารย์ด้านพฤติกรรมมนุษย์ จาก มหาวิทยาลัยฮันเตอร์ ชี้ให้เห็นว่า มีเหตุผลนานาประการที่จะทำให้คนเราต้องเสียน้ำตา ฉะนั้น การร้องไห้จึงไม่ได้เป็นหลักฐานว่าพนักงานคนหนึ่งจะขาดความสามารถในการรับมือกับปัญหาแต่อย่างใด
เพราะต้องยอมรับว่า หลายคนมักมีภาพจำเกี่ยวกับการร้องไห้ว่าเป็นการแสดงความอ่อนแอ แล้วยิ่งอยู่ในบริบทการทำงานด้วยแล้ว หลายคนก็มักผูกโยงการร้องไห้เข้ากับความไม่มืออาชีพหรือขาดการยับยั้งทางอารมณ์ขณะทำงาน ซึ่งกระทบต่อภาพลักษณ์ของคนทำงานคนหนึ่งได้เลย
ทั้งนี้ทั้งนั้น ก็ไม่ใช่ว่าหัวหน้าทุกคนจะมองว่าการร้องไห้ในที่ทำงานเป็นเรื่องแย่เสมอไป ผลสำรวจจาก Accountemps บริษัทจัดหางานจากสหรัฐอเมริกา เกี่ยวกับการตระหนักรู้เรื่องอารมณ์ในที่ทำงานพบว่า หัวหน้าและผู้บริหารกว่า 44% มองว่าการร้องไห้ในที่ทำงานเป็นบ้างครั้งคราวถือเป็นเรื่องปกติ และสามารถทำได้โดยที่จะไม่ถูกมองในเชิงลบ
ถึงอย่างนั้น หัวหน้าอีกจำนวนไม่น้อยก็ยังมองในทางตรงกันข้ามกับผลสำรวจข้างต้น อาจทั้งจากทัศนคติที่มีต่อการร้องไห้ หรือกระทั่งมุมมองที่มองจากฝั่งหัวหน้าเองก็ตาม ทั้งหมดล้วนทำให้หัวหน้ากลายเป็นคนที่ไม่เข้าใจลูกน้อง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานและการร่วมงานกันระหว่างทีมในระยะยาวด้วย
การร้องไห้ เป็นกระบวนการทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นได้ทั่วไป ดังนั้นถ้าใครสักคนปล่อยโฮออกมาในที่ทำงาน ก็อาจสะท้อนว่าตัวเขากำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากจนเกินรับมืออยู่ เราในฐานะหัวหน้าจึงอาจต้องมองหาวิธีใดๆ ก็ตามมาช่วยเหลือคนทำงานให้ผ่านพ้นมันไปได้
แล้วหัวหน้าทำอะไรได้ เมื่อลูกน้องร้องไห้?
เวลาลูกน้องสักคนร้องไห้ ไม่ใช่แค่เรามองเขาแง่ลบด้านการทำงานเท่านั้น ในขณะเดียวกันเราก็อาจต้องมองตัวเองในฐานะต้นเหตุที่ทำให้ลูกน้องร้องไห้ด้วยเช่นกัน ซึ่งอาจย้อนกลับมากระทบต่อตัวเราไปอีกทาง
เพื่อคืนสภาพที่ทำงานให้กลับมาน่าทำอีกครั้ง เราในฐานะหัวหน้าควรต้องมองหาวิธีรับมือเมื่อมีลูกน้องในทีมร้องไห้ โดย เจฟฟ์ ชัสเตอร์ (Jeff Schuster) โค้ชด้านการจัดการพฤติกรรมในเชิงธุรกิจ ได้นำเสนอวิธีที่หัวหน้าสามารถทำได้ ดังนี้
น้ำตาคือส่วนหนึ่งของอารมณ์
เจฟฟ์มองว่าสิ่งสำคัญที่สุดที่หัวหน้าควรทำ คือการปรับมุมมองที่มีต่อน้ำตาและการร้องไห้ โดยอาจลองมองน้ำตาเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงออกทางอารมณ์ ไม่ใช่สิ่งรบกวนในการทำงาน เพราะน้ำตาสะท้อนอารมณ์ได้หลายรูปแบบ เช่น ความกลัว ความคับข้องใจ ความเศร้าโศก หรือแม้แต่ความโล่งใจ ซึ่งเป็นอารมณ์ที่สามารถเกิดขึ้นได้กับมนุษย์ในทุกสถานที่ ไม่เว้นแม้แต่ที่ทำงาน
ถามไถ่หรือพูดคุยกับอีกฝ่าย
พอเวลามีใครสักคนเริ่มก้มหน้าร้องไห้ สิ่งที่หัวหน้าหลายคนทำคือปล่อยให้อีกฝ่ายจัดการตัวเอง แล้วเรื่องก็จะจบลง ทว่าเจฟฟ์กลับมองว่าวิธีแบบนั้นจะยิ่งดูเหมือนหัวหน้าไม่ใส่ใจลูกน้องมากกว่า ดังนั้นวิธีที่ดีคือการถามไถ่ถึงต้นสายปลายเหตุ โดยจะต้องรับฟังด้วยท่าทีที่สงบและไม่ตัดสินอีกฝ่าย เพื่อให้เจ้าตัวรู้ว่าเราพร้อมรับฟังลูกน้องเสมอ
ฟังและเข้าใจอีกฝ่ายจริงๆ
ลูกน้องพูดยังไม่ทันจบ หัวหน้าหลายคนก็มักแสดงความคิดเห็นหรือให้คำแนะนำแทรกขึ้นมาทันที ทั้งที่เรื่องอาจจะยังไม่จบด้วยซ้ำ ทางที่ดีคือ ควรรอให้อีกฝ่ายเล่าให้เรียบร้อยก่อน แล้วพยายามทำให้อีกฝ่ายรับรู้ว่าเราเข้าใจเขาจริงๆ
ให้เวลากับคนทำงาน
หากเราถามไถ่แล้ว อีกฝ่ายไม่โอเคที่จะตอบเรา ก็ต้องลองให้เวลาอีกฝ่ายลองจัดการด้วยตัวเองดู เพราะบางทีเวลาเรารู้สึกแย่หรือเสียใจกับอะไรบางอย่าง ก็อาจแค่ต้องการเวลาในการฟื้นฟูจิตใจตัวเอง แล้วเมื่อลูกน้องรู้สึกโอเคขึ้น ก็ค่อยเรียกมาพูดคุยหรือหาทางออกต่อไปในอนาคต
และอย่าลืมว่าบางทีสาเหตุของน้ำตาลูกน้องก็อาจจะเกิดเพราะเรา ดังนั้นเราเองก็ต้องกลับมาทบทวนดูด้วยว่า คำพูด การกระทำ หรือปัจจัยไหนจากตัวเรา ที่ทำให้ลูกน้องมีน้ำตา แล้วเราสามารถปรับตัวหรือเรียนรู้สิ่งไหนไปพร้อมกันได้บ้าง
นอกจากนี้ หัวหน้าเองก็สามารถร้องไห้ได้เช่นเดียวกัน โดยไม่จำเป็นต้องกลัวว่าลูกน้องจะมองอย่างไร เพราะเมื่อเรามองน้ำตาเป็นเพียงธรรมชาติของร่างกายมนุษย์ การร้องไห้ก็เป็นเพียงหนึ่งในวิธีการแสดงอารมณ์ของเราเท่านั้น
อ้างอิงจาก
