หากคุณนั่งรถไฟฟ้าเพื่อไปลงสถานีเป้าหมาย แต่เมื่อลงมา กลับรู้สึกถึงความเคว้งคว้าง เพราะสถานีไม่มีการเชื่อมต่อกับขนส่งสาธารณะอื่นๆ ที่จะพาคุณกลับบ้านได้เลย คุณอาจกำลังประสบปัญหาเหมือนที่ผู้โดยสาร ‘สถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชัน’ หลายคนต้องเผชิญ
เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ที่ผ่านมา เพจเฟซบุ๊ก City Walker ได้โพสต์ข้อความตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับสถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชันไว้ว่า “สถานีรถไฟฟ้าที่ไม่มีการเชื่อมต่อ ก็ไม่ต่างอะไรจากการสร้างเกาะกลางเมือง (…) สถานีรถไฟชานเมืองสายสีแดงควรเป็นประตูสู่การเดินทางที่สะดวก แต่หลายสถานีกลับมีปัญหาเรื่องการเชื่อมต่อกับระบบขนส่งอื่นและพื้นที่โดยรอบอย่างชัดเจน” พร้อมทั้งมองว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการวางแผนร่วมกันให้เป็นระบบ เพื่อให้มีการเดินทางต่อถึงจุดหมายอย่างสะดวกและปลอดภัย
The MATTER จึงลงพื้นที่ไปสอบถามความเห็นของผู้โดยสารในสถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชัน ว่าพบเจอปัญหาอย่างไร และอยากให้มีแนวทางปรับปรุงอย่างไรบ้าง
ภาพรวมของสถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชัน
สถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชัน เป็นหนึ่งในสถานีของรถไฟฟ้าสายสีแดง ที่สร้างขึ้นเพื่อขยายการบริการในเขตชานเมือง โดยให้บริการใน 2 เส้นทางหลัก คือ สายสีแดงเข้ม (รังสิต-กรุงเทพอภิวัฒน์) และสายสีแดงอ่อน (กรุงเทพอภิวัฒน์-ตลิ่งชัน)
สถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชันถูกวางให้เชื่อมต่อกับสถานีรถไฟชุมทางตลิ่งชัน นอกจากนี้ข้อมูลจาก Living Pop ระบุว่า สถานีตลิ่งชันยังถูกวางให้เป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างสายสีเขียวส่วนต่อขยาย (บางหว้า-ตลิ่งชัน) อีกด้วย
สำหรับสภาพโดยรวมของสถานีตลิ่งชัน ด้านล่างจะมีที่นั่งให้ผู้โดยสารรอพัก มีจุดจำหน่ายตั๋ว ห้องน้ำ และมีพนักงานรักษาความปลอดภัย ขณะที่เมื่อออกนอกบริเวณนี้ไปแล้ว ด้านหน้ามีถนนตัดผ่าน ตรงข้ามที่พักรอจะเป็นพื้นที่รกร้าง และถัดไปจะเป็นลานจอดรถ
จากสถานีสู่ปลายทาง ผู้โดยสารเดินทางอย่างไร?
จากการสอบถามผู้โดยสารที่นั่งรออยู่ภายในสถานี พบว่าส่วนใหญ่เป็นคนพื้นที่ที่บ้านอยู่บริเวณนี้ และเมื่อจะเข้าเมืองเพื่อไปเรียนหรือทำงาน ก็จะมาขึ้นรถที่สถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชัน
และเมื่อลงที่สถานีตลิ่งชันแล้ว มีวิธีการเดินทางต่อให้ถึงที่หมายอย่างไร? ‘แพร’ นักศึกษาวัย 18 ปี กล่าวว่าเธอขึ้น-ลงสถานีนี้แทบทุกวัน และจะนั่งรอให้ผู้ปกครองมารับกลับบ้าน
เช่นเดียวกับ ‘ฟีโน่’ นักเรียนวัย 15 ปี ที่กล่าวว่าเขามาใช้บริการที่สถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชันอาทิตย์ละประมาณ 3-4 ครั้งเพื่อเข้าเมืองไปโรงเรียน หลังจากมาลงที่นี่ ก็จะรอให้ผู้ปกครองมารับกลับ หรืออาจจะเรียกรถผ่านแอปพลิเคชันแทน
ทางด้าน ‘มิ้ง’ นักบัญชีวัย 40 ปี กล่าวว่านอกจากจะให้คนมารอรับ หรือเรียกรถผ่านแอปแล้ว ยังใช้วิธีจอดรถไว้ และเมื่อจะกลับบ้านก็ขับรถกลับ
“บ้านอยู่ข้างใน ก็เลยต้องต่อรถ หรือบางทีก็ขับรถมาจอดแล้วก็ขับรถกลับบ้าน”
โดยสรุปแล้ว วิธีการเดินทางต่อของคนส่วนใหญ่แบ่งออกเป็น 3 วิธี คือ รอให้คนมารับ, เรียกรถจากแอปพลิเคชัน หรือกลับรถส่วนตัวที่จอดไว้ อย่างไรก็ตาม ยังไม่พบวิธีอื่นๆ เช่น เดินเท้ากลับ หรือเดินไปต่อที่สถานีขนส่งอื่นๆ และในวันที่ไปสำรวจก็พบว่า ไม่มีรถสาธารณะ เช่น แท็กซี่ รถสองแถว มาจอดรอรับ รวมถึงไม่มีรถโดยสารประจำทางวิ่งผ่าน สะท้อนให้เห็นว่าสถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชันยังไม่มี ‘จุดเชื่อมต่อ’ กับขนส่งสาธารณะในระบบอื่นๆ ที่ไปรับ-ส่งในพื้นที่ใกล้เคียง นอกจากสถานีรถไฟชุมทางตลิ่งชันที่เป็นรถไฟทางไกล
ความปลอดภัย-สิ่งอำนวยความสะดวกของคนเดินทาง
เมื่อไม่มีขนส่งสาธารณะที่เชื่อมต่อกันในพื้นที่ใกล้เคียง หลังจากลงมาตรงสถานีแล้ว จะพบผู้โดยสาร 2 ประเภทหลักๆ คือ กลุ่มคนที่ ‘รอ’ รถมารับ ไม่ว่าจะเป็นรถที่เรียกจากแอปหรือรถที่คนรู้จักขับมารับก็ตาม และอีกกลุ่มหนึ่งคือคนที่ขับรถส่วนตัวที่จอดไว้กลับบ้าน
สำหรับกลุ่มแรก ส่วนใหญ่ให้ความเห็นว่าจุดพักคอยที่สถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชันมีความปลอดภัยดี เพราะมีเจ้าหน้ารักษาความปลอดภัยคอยดูแลอยู่ตลอด รวมถึงมีที่นั่ง ที่ชาร์ตแบต และห้องน้ำเพียงพอ ส่วนสิ่งที่ผู้โดยสารอยากให้มีมากขึ้น จะเป็นสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ เช่น ร้านค้า, ตู้กดน้ำ-อาหาร, ตู้กดเงิน ซึ่งในตอนนี้ยังมีน้อยอยู่หรือไม่มีเลย
“อยากให้มีตู้กดเงิน เพราะรู้สึกว่าสถานีนี้ก็เป็นสถานีที่ใหญ่อยู่ มีคนมาจากหลายทาง จากนครปฐม ราชบุรี บางทีเขาก็อาจจะมาลงที่นี่” ‘แป้ง’ พนักงานบริษัทวัย 26 ปีกล่าว ซึ่งเป็นมุมมองที่มองว่า หากเชื่อมต่อกับสถานีชุมทางตลิ่งชันที่รับคนจากจังหวัดอื่นๆ ก็ควรจะมีสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้นด้วย
เช่นเดียวกับแพร ที่ให้ความเห็นไปในทางเดียวกัน “ถ้ามีขายข้าวก็ดี เพราะตรงนี้มีคนที่ลงสถานีจากต่างจังหวัดด้วย (…) จริงๆ คิดว่าที่นี่ก็โอเค แต่ของขายอาจจะน้อยนิดนึง เพราะถ้าเทียบกับตอนที่ไปขึ้นแถวหลักสอง ตรงนั้นจะมีอาหารขายเยอะ เวลาหิวก็ซื้อได้”
สำหรับคนกลุ่มที่สองที่ไม่ได้รอรถ แต่ขับรถส่วนตัวมาจอด ได้สะท้อนปัญหาเกี่ยวกับลานจอดรถ คุณมิ้งที่บางครั้งนำรถส่วนตัวมาจอดกล่าวว่า “ถ้าคนใช้บริการมากขึ้น ก็อาจจะต้องมีที่จอดรถ ตอนนี้ที่จอดรถน้อย และไม่มีที่บังแดดบังฝน”
เช่นเดียวกับ ‘ปลั๊ก’ เภสัชกรวัย 39 ปี ที่กล่าวถึงปัญหาของการจอดรถเช่นกันว่า “มีที่จอดน้อย แล้วก็ดูมืด อาจจะดูไม่ปลอดภัยสำหรับบางคนที่เดินทางกลับบ้านตอนกลางคืนคนเดียว”
ดังนั้นปัญหาที่อยากให้แก้ไขเกี่ยวกับการจอดรถเท่าที่พบเจอ จึงมีอยู่สามประเด็นหลักคือ ที่จอดรถน้อย สิ่งอำนวยความสะดวกไม่เพียงพอ และความกังวลเรื่องความปลอดภัย
ขนส่งไทย ควรพัฒนา ‘การเชื่อมต่อ’ ได้แล้วหรือยัง?
“คิดว่าเป็นปัญหาครับ เพราะว่ามันอาจจะเดินทางได้ไม่สะดวกมากนัก” ฟีโน่ในฐานะคนที่บ้านอยู่บริเวณนี้กล่าว เมื่อถามถึงปัญหาของการที่สถานีนี้ไม่เชื่อมต่อกับขนส่งสาธารณะที่ไปรับ-ส่งในบริเวณใกล้เคียง
แน่นอนว่าการเข้ามาของเทคโนโลยีอย่างแอปพลิเคชันเรียกรถ ก็เป็นสิ่งที่ช่วยอำนวยความสะดวกมากขึ้นจริง แต่สิ่งหนึ่งที่ระบบขนส่งสาธารณะในเมืองไทยอาจต้องพัฒนาเพิ่มเติม อาจไม่ใช่เพียงการสร้างสถานีให้ทั่วทุกพื้นที่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่คือการวางแผนระบบการเดินทางให้เชื่อมต่อกัน เพื่อส่งผู้โดยสารถึงบ้านหรือที่หมายอย่างปลอดภัย หนึ่งในแนวคิดที่มีผู้เสนอกันมากคือการพัฒนา ‘Feeder System’ (ระบบขนส่งเสริม หรืออาจเรียกว่า ระบบขนส่งสาธารณะรอง)
ข้อมูลจากเพจสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) หรือ Otpthailand อธิบายระบบ Feeder ไว้ว่า เป็นระบบที่ทำหน้าที่ส่ง-รับ ผู้สัญจรรถไฟฟ้าไปยังจุดหมายปลายทาง อำนวยความสะดวกให้ผู้สัญจรที่อยู่ห่างจากระบบรถไฟฟ้า สามารถเข้าถึงสถานีรถไฟฟ้าได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และปลอดภัย ซึ่งประกอบไปด้วยทางราง นั่นคือรถไฟฟ้าสายต่างๆ, ทางบก เช่น รถโดยสารประจำทาง รถสองแถว รถแท็กซี่ ฯลฯ หรือทางน้ำ นั่นคือเรือโดยสาร เป็นต้น
“จริงๆ ก็ควรจะต้องมีการเชื่อมต่อ อาจจะทำเป็น feeder รอบข้าง เป็นรถ Shuttle Bus หรือรถสองแถว เพื่อรับ-ส่งคนที่อยู่แถวนี้ รวมถึงตัวสถานีเองก็ค่อนข้างไกลจากถนนใหญ่ จริงๆ ถ้ามีรถรับส่งก็เป็นเรื่องที่ดี” คุณปลั๊กกล่าว
นอกจากนี้ยังมีผู้เสนอความเห็นว่า การพัฒนา Feeder ยังต้องคำนึงถึงปัจจัยอื่นๆ ประกอบด้วยเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น ความปลอดภัยของจุดเชื่อมต่อ, ระยะเวลาการรับ-ส่งที่สัมพันธ์กับขนส่งหลัก เป็นต้น
การพัฒนาขนส่งมวลชนให้เชื่อมต่อกันไม่ใช่เรื่องใหม่ ในหลายๆ ประเทศมีการอำนวยความสะดวกตรงจุดนี้มาแล้ว และมีแผนที่จะพัฒนาต่อไป ตัวอย่างที่น่าสนใจมีดังนี้
- สิงคโปร์ – ได้รับอันดับ 1 ของโลกด้านขนส่งสาธารณะจากรายงานของ Urban Mobility Readiness Index 2024 ด้วยจุดเด่นด้านความหนาแน่น การเข้าถึงง่าย มีประสิทธิภาพ และสามารถรองรับการเดินทางของคนได้ในระยะยาว ภายใต้แผนของรัฐบาล ‘Land Transport Master Plan’ ตั้งเป้าหมายให้ 8 ใน 10 ครัวเรือนอยู่ในระยะเดินไม่เกิน 10 นาทีจากสถานีรถไฟฟ้าภายในทศวรรษ 2030 พร้อมขยายเครือข่ายรถไฟ
- ไต้หวัน – มีขนส่งสาธารณะหลายรูปแบบที่เชื่อมต่อระหว่างเมือง และภายในเมือง โดยมีระบบการเชื่อมต่อระหว่างรถไฟใต้ดิน-รสบัส ทำให้คนสามารถเดินทางได้ง่าย
- ฮ่องกง – มีความหนาแน่นของสถานีสูง การเข้าถึงแต่ละสถานีไม่ไกลกันมากนัก และสถานีเชื่อมต่อถูกออกแบบให้ไร้รอยต่อ ทำให้เดินทางอย่างสะดวกมากขึ้น
- ญี่ปุ่น – นอกจากจะโดดเด่นเรื่องความตรงต่อเวลาแล้ว ยังให้บริการได้ทั่วถึงและพัฒนาด้านในสถานีให้ปลอดภัย มีสิ่งอำนวยความสะดวก
“อยากให้รัฐพัฒนาพื้นที่รอบสถานี ถ้าเคยไปญี่ปุ่น เขาก็จะพัฒนาตรงนี้ให้เป็นเมืองย่อมๆ มีร้านสะดวกซื้อ มีสิ่งต่างๆ อย่างของญี่ปุ่นแต่ละที่ก็จะมีรถเมล์มาประจำ คนที่อยู่แถวนี้ก็อาจจะขึ้นรถจากบ้านตัวเองเพื่อมาเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าได้” คุณปลั๊กกล่าวทิ้งท้าย
นอกจากสถานีรถไฟฟ้าตลิ่งชัน ยังมีสถานีอื่นๆ ที่อาจเจอปัญหาในทำนองเดียวกัน และรอให้เกิดการพัฒนามากขึ้น ทั้งเรื่องการเชื่อมต่อ สิ่งอำนวยความสะดวก ความปลอดภัย และอื่นๆ เพราะสุดท้ายแล้วขนส่งสาธารณะ ถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่รัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญ เพื่อให้สามารถอำนวยความสะดวก รวมถึงตอบโจทย์กับการใช้ชีวิตของประชาชนได้อย่างแท้จริง
อ้างอิงจาก
