หนึ่งในประเด็นที่คนทั่วโลกกำลังตั้งตารอในวันนี้ คงหนีไม่พ้นการเจรจาข้อตกลง เกี่ยวกับการหยุดยิงในตะวันออกกลาง ระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน ซึ่งกำลังจะเกิดขึ้นที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
อย่างไรก็ตาม ความคืบหน้าล่าสุดเมื่อไม่กี่ชั่วโมงที่ผ่านมาคือ การเจรจาดังกล่าวถูกยกเลิกกะทันหัน ขณะที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กำลังจะขึ้นเครื่องบินที่ฐานทัพอากาศสหรัฐฯ เพื่อเดินทางไปสวิตเซอร์แลนด์
เรื่องราวเป็นมาอย่างไร และการหยุดยิงที่เพิ่งลงนามไปนั้นจะสำเร็จหรือไม่? The MATTER ช่วยสรุปให้อ่าน
ลงนามใน MOU แล้ว แต่ยังคงต้องเจรจาขั้นสุดท้าย
เมื่อวันพุธ (17 มิถุนายน) หลายคนคงเห็นภาพที่โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ กำลังเซ็นข้อตกลงสหรัฐฯ-อิหร่าน ระหว่างงานเลี้ยงของการประชุมสุดยอด G7 ที่พระราชวังแวร์ซายส์ ประเทศฝรั่งเศส ขณะที่ก็มีข่าวว่า มาซูด เปเซชเคียน ประธานาธิบดีอิหร่าน ก็ได้ลงนามจากกรุงเตหะราน
สิ่งที่เกิดขึ้นในวันนั้นคือ การลงนามใน MOU ที่ประกอบด้วยข้อตกลง 14 ข้อ เกี่ยวกับการขยายเวลาหยุดยิงระหว่างสองประเทศ ได้มีผลบังคับใช้ทันที โดยมีรายละเอียดคร่าวๆ ว่าจะเปิดใช้ช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง อิหร่านจะต้องไม่ใช้อาวุธนิวเคลียร์ รวมถึงให้คำมั่นว่าจะจัดตั้งกองทุน 300 พันล้านดอลลาร์ สำหรับการฟื้นฟูประเทศ
อย่างไรก็ตาม ใน MOU ข้อ 12-14 มีการพูดถึง ‘การเจรจาขั้นสุดท้ายในอนาคต’ โดยระบุว่าสหรัฐฯ และอิหร่านจะจัดตั้งกลไก เพื่อติดตามการปฏิบัติตาม MOU ในอนาคต ซึ่งก็ยังไม่ชัดเจนว่าในทางปฏิบัติแล้วจะมีลักษณะอย่างไร
BBC ระบุว่า เมื่อลงนามใน MOU ตามที่เราเห็นข่าวกันแล้ว จากนั้นก็จะเริ่มขึ้นตอนของการดำเนินการตามข้อตกลงหยุดยิง โดยสหรัฐฯ และอิหร่านจะเริ่มเจรจา เพื่อบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้าย ที่อาจรวมถึงกลไกดังกล่าว
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ถูกยกเลิกทริปไปสวิตเซอร์แลนด์กะทันหัน
กลับมาเหตุการณ์ในวันนี้ สื่อต่างประเทศรายงานว่า เจ้าหน้าที่ของเจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ และกลุ่มนักข่าว ได้ไปถึงฐานทัพอากาศสหรัฐฯ และเตรียมตัวพร้อมที่จะบินไปสวิตเซอร์แลนด์แล้ว แต่ทริปดังกล่าวก็ถูกยกเลิกอย่างกะทันหัน
การพบกันที่สวิตเซอร์แลนด์ ถูกกำหนดเพื่อให้สหรัฐฯ และอิหร่าน ได้เจรจาเกี่ยวกับวิธีดำเนินการ หลังจากที่ทั้งสองไปลงนามใน MOU 14 ข้อไปแล้ว
“ขั้นตอนการเจรจาเช่นนี้ ไม่เคยเรียบง่ายหรือคาดเดาได้เลย ณ ตอนนี้ รองประธานาธิบดีจะยังไม่เดินทางในคืนนี้” ทำเนียบขาวแถลงว่า สหรัฐฯ หวังที่จะ “เริ่มต้นการเจรจาทางเทคนิคโดยเร็วที่สุด” พร้อมกับประกาศว่าเจดี แวนซ์ ซึ่งเป็นผู้นำการเจรจาของรัฐบาลทรัมป์ จะไม่เดินทางไปสวิตเซอร์แลนด์ในครั้งนี้
“เราจะแจ้งให้คุณทราบทันที ที่เรามีข้อมูลอัปเดตชัดเจนเกี่ยวกับขั้นตอนต่อไป” ทำเนียบขาวระบุ
ด้านทัสนิม หรือสำนักข่าวกึ่งทางการของอิหร่าน ได้รายงานก่อนที่การเจรจาจะถูกยกเลิกว่า คณะเจรจาของอิหร่านจำเป็นต้องเห็นสัญญาณการดำเนินการตามข้อตกลงชั่วคราวจากสหรัฐฯ ก่อนที่การเจรจาสันติภาพรอบต่อไปจะเริ่มต้นขึ้น และยังไม่มีการยืนยันว่าคณะผู้แทนของอิหร่านจะเดินทางไปยังเจนีวาหรือไม่
ขณะเดียวกัน อิสราเอลก็ยังคงสู้รบกับกลุ่มฮิซบอลลาห์ในเลบานอน และได้เปิดฉากโจมตีทางอากาศครั้งใหม่เมื่อเช้าวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา ซึ่งหลายคนมองว่า เหตุการณ์นี้อาจขัดแย้งกับ MOU ดังกล่าว ที่เรียกร้องให้ยุติสงครามในเลบานอนอย่างถาวร
เมื่อเกิดเหตุการณ์เช่นนี้แล้ว หลายคนก็สงสัยว่า แล้วแผนการเจรจาระหว่าง สหรัฐฯ กับอิหร่าน จะถือว่าเสร็จสิ้นแล้วหรือไม่ รวมถึงสถานการณ์ในตะวันออกกลางจะเป็นอย่างไรต่อไป
