โดยปกติแล้ว ข่าวการคัดเลือกนักแสดงภาพยนตร์ก็มักได้รับความสนใจจากแฟนๆ อยู่ไม่น้อย เฉพาะอย่างยิ่งกับภาพยนตร์แฟรนไชส์ชื่อดังที่มีฐานผู้ชมอยู่ทั่วโลก อย่างในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา การเฟ้นหานักแสดงคนใหม่ที่จะมารับบท ‘เจมส์ บอนด์’ จากแฟรนไชส์ภาพยนตร์ 007 ซึ่งกำลังกลายเป็นประเด็นถกเถียงในหมู่แฟนๆ อย่างเข้มข้น ก็ตกหนึ่งในประเด็นที่ถูกจับตามองและพูดถึงอย่างกว้างขวาง
นอกจากแฟนเจมส์ บอนด์แล้ว หลายคนก็น่าจะเห็นผ่านตากันบ้างไม่มากก็น้อย ว่าปัจจุบันกระบวนการคัดเลือกนักแสดงคนใหม่ยังไม่เสร็จสิ้นดี ซึ่งบทความนี้ไม่ได้จะมาทำนายกันหรอกว่านักแสดงหนุ่มคนไหนจะได้รับบทบาทนี้ไปครอง แต่คือ ความนิยมของเจมส์ บอนด์ในหมู่คนทั่วไปที่ไม่ได้อยู่แค่ในกลุ่มแฟนหนัง
เมื่อเจมส์ บอนด์ไม่ใช่แค่ตัวละครสมมติจากหนังหรือหนังสือเท่านั้น หากแต่ตัวเขายังเป็นภาพแทนความเป็นอังกฤษในแง่มุมใดแง่มุมหนึ่งด้วย
เจมส์ บอนด์ไม่ใช่แค่ตัวละคร แต่คือตัวแทนความเป็นอังกฤษ
ก่อนที่จะพาไปดูว่าเจมส์ บอนด์เป็นมากกว่าตัวละครสมมติอย่างไร เราขอพาทุกคนมารู้จักกับตัวละครเจมส์ บอนด์ กันให้มากขึ้นก่อน โดยจุดเริ่มต้นของสายลับรหัส 007 คนนี้มาจากปลายปากกาของ เอียน เฟลมมิง (Ian Fleming) นักเขียนชาวอังกฤษ ผู้ให้กำเนิดตัวละครผ่านนวนิยายเรื่อง Casino Royale ที่ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1953 ก่อนจะได้รับความนิยมและถูกนำไปดัดแปลงเป็นภาพยนตร์เรื่อง Dr. No (1962) ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของแฟรนไชส์ภาพยนตร์ที่ดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
เจมส์ บอนด์ คือสายลับจากหน่วยข่าวกรองลับของอังกฤษ (MI6) ที่มีรหัสประจำตัว 007 โดดเด่นด้วยบุคลิกสุขุม ความเฉลียวฉลาด ความสามารถในการต่อสู้ และเสน่ห์ที่มักทำให้เขากลายเป็นจุดสนใจของผู้คนรอบข้าง ขณะเดียวกัน ผู้คนส่วนใหญ่ก็มักจดจำเจมส์ บอนด์ จากชุดสูทและทักซิโด้สุดเนี้ยบ รถสปอร์ตหรู แก้วมาร์ตินี และการเดินทางไปปฏิบัติภารกิจในสถานที่ต่าง ๆ ทั่วโลก
โดยเจมส์ บอนด์มีหนังแฟรนไชส์มาแล้วทั้งหมด 27 ภาค และมีนักแสดงผู้เคยรับบทบาทเป็นเจมส์ บอนด์มาแล้วทั้งสิ้น 6 คน ได้แก่ ฌอน โคเนรีย์ (Sean Connery), จอร์จ ลาเซนบี (George Lazenby), โรเจอร์ มัวร์ (Roger Moore), ทิโมธี ดัลตัน (Timothy Dalton), เพียซ บรอสแนน (Pierce Brosnan) และ ดาเนียล เครก (Daniel Craig)
แน่นอนว่าการที่ตัวละครนี้โลดแล่นอยู่ในโลกภาพยนตร์มาอย่างยาวนานได้ขนาดนี้ ย่อมหมายถึงความนิยมและความเป็นอมตะตลอดกาลของตัวละครเจมส์ บอนด์ ที่ไม่ว่าจะผ่านมากี่ยุคสมัยคนก็ยังให้ความสนใจและมีฐานแฟนคลับหน้าใหม่ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนเข้ามาอยู่เรื่อยๆ
นอกจากความสนุกและฉากแอ็กชั่นสุดลุ้นระทึกแล้ว อีกหนึ่งเหตุผลที่ทำให้เจมส์ บอนด์ยังคงเป็นที่จดจำและถูกพูดถึงมาอย่างต่อเนื่อง แม้แต่ในกลุ่มคนที่ไม่ได้ติดตามภาพยนตร์ชุดนี้อย่างใกล้ชิด ด้วยภาพลักษณ์ของตัวละครที่ผูกโยงเข้ากับความเป็นอังกฤษอย่างแยกไม่ออก ซึ่งแม้จะเป็นคนที่ไม่เคยชมภาพยนตร์เจมส์ บอนด์มาก่อน แต่หลายคนก็สามารถจดจำได้ทันทีว่าสายลับในชุดทักซิโด้คนนี้เป็นตัวแทนของประเทศใด
เพื่อให้เข้าใจถึงตัวตนความเป็นบอนด์มากขึ้น เราขอเล่าย้อนไปที่การเกิดขึ้นของตัวละครนี้กันสักหน่อย โดย แมทธิว พาร์คเกอร์ (Matthew Parker) ได้พูดถึงประเด็นเกี่ยวกับต้นกำเนิดของเจมส์ บอนด์และความหมายเชิงสัญญะของตัวละครนี้เอาไว้ผ่าน หนังสือ Goldeneye: Where Bond Was Born (2014) ว่า เจมส์ บอนด์ถือกำเนิดขึ้นในช่วงเวลาที่จักรวรรดิอังกฤษกำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ โดยย้อนกลับไปในปี 1946 เฟลมมิงได้สร้างบ้านพักตากอากาศชื่อ Goldeneye ขึ้นในประเทศจาเมกา ซึ่งขณะนั้นยังเป็นอาณานิคมของอังกฤษ ตัวเฟลมมิงหลงใหลสถานที่แห่งนี้เป็นอย่างมาก เพราะเป็นพื้นที่ที่ยังคงสะท้อนภาพสังคมแบบอาณานิคม ทั้งโครงสร้างทางเชื้อชาติและชนชั้นที่ดำรงอยู่อย่างชัดเจน
จนกระทั่งในปี 1952 เฟลมมิงเริ่มเขียนนวนิยายเรื่องแรกของเจมส์ บอนด์อย่าง Casino Royale ท่ามกลางช่วงเวลาที่อำนาจของอังกฤษในดินแดนอาณานิคมกำลังสั่นคลอน โดยเฉพาะในจาเมกาที่ประชากรผิวดำเริ่มมีสิทธิทางการเมืองมากขึ้น มีการจัดตั้งพรรคการเมือง และเรียกร้องสิทธิในการได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม ซึ่งเป็นความเปลี่ยนแปลงที่เฟลมมิงไม่ได้พึงพอใจเท่าไหร่นัก พาร์กเกอร์จึงมองว่า การสร้างเจมส์ บอนด์ขึ้นมาอาจเป็นเสมือนการสร้างจินตนาการ เพื่อปลอบประโลมตัวเองและผู้อ่าน ท่ามกลางโลกที่อังกฤษไม่ได้มีอำนาจและสถานะอันยิ่งใหญ่เหมือนในอดีตอีกต่อไป บอนด์จึงกลายเป็นตัวละครที่ยังคงแสดงภาพของอังกฤษในฐานะมหาอำนาจ ผู้มีอิทธิพลและสามารถปฏิบัติภารกิจได้ทั่วทุกมุมโลก
แน่นอนว่า เจมส์ บอนด์เองก็ฉายภาพความเสื่อมถอยของจักรวรรดิอังกฤษไปพร้อมกันด้วย โดยพาร์คเกอร์ได้ยกช่วงเวลาในนวนิยายที่บอนด์เริ่มทรุดโทรม ติดสุรา และกำลังตระหนึกถึงความร่วงโรยแห่งยุคจักรวรรดิมาพูดถึง เฉพาะอย่างยิ่งในฉากที่ ‘ไทเกอร์ ทานากะ’ หัวหน้าหน่วยข่าวกรองลับของญี่ปุ่น ผู้กล้าวเยาะเย้ยถึงอังกฤษที่ค่อยๆ สูญเสียยุคจักวรรดิไป พร้อมกับตอกย้ำถึงตัวเจมส์ บอนด์ที่ดันเป็นงฝ่ายทิ้งความรุ่งเรืองนี้ไปด้วยตัวเองอีก
ดังนั้น ไม่ว่าจะจากมุมมองของแมทธิว พาร์คเกอร์ ตลอดจนช่วงเวลาจริงในประวัติศาสตร์ที่ถูกนำเสนอออกมาผ่านตัวละครเจมส์ บอนด์ จึงทำให้เราพอเห็นแล้วว่า เจมส์ บอนด์ไม่ใช่แค่สายลับทั่วไป หากแต่เป็นภาพแทนความรุ่งโรจน์ของจักรวรรด์อังกฤษไปพร้อมกันด้วย
นอกจากแง่ประวัติศาสตร์แล้ว ในแง่วัฒนธรรมเจมส์ บอนด์ ยังเป็นหนึ่งในตัวละครที่สามารถสะท้อนภาพความเป็นอังกฤษในอุดมคติออกมาได้อย่างชัดเจนเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น ความสง่างาม การแต่งกายที่ประณีต ความมั่นใจ ไหวพริบ รสนิยม หรือที่ถูกเรียกโดยรวมว่า ความเป็นสุภาพบุรุษแบบอังกฤษ (English Gentleman)
ด้วยเหตุนี้เองการฉายหนังเจมส์ บอนด์ซ้ำไปซ้ำมาหลายภาค ตลอดจนการปรากฏตัวของเจมส์ บอนด์ในแต่ละยุคสมัย จึงเป็นเหมือนการผลิตซ้ำภาพจำความเป็นอังกฤษให้ยังคงอยู่เรื่อยมา จนปฏิเสธไม่ได้เลยว่า เวลาพูดถึงตัวละครเจมส์ บอนด์แล้ว ก็อดไม่ได้ที่จะนึกถึงความเป็นอังกฤษไปพร้อมๆ กัน
ในทางกลับกัน เจมส์ บอนด์ก็ไม่ได้หยุดอยู่แค่การเป็นภาพแทนความเป็นอังกฤษเท่านั้น แต่ตัวละครนี้ยังสามารถรักษาพื้นที่ในวัฒนธรรมสมัยนิยมได้ยืนยาว แม้เวลาจะล่วงเลยไปหลายทศวรรษแล้วก็ตาม เห็นได้จากทุกครั้งที่มีข่าวคราวเกี่ยวกับภาพยนตร์ชุดนี้ ไม่ว่าจะเป็นการประกาศสร้างภาคใหม่ การเปลี่ยนตัวนักแสดง หรือแม้แต่การคาดเดาว่าใครจะได้มารับบทสายลับรหัส 007 คนต่อไป ประเด็นเหล่านี้ก็มักได้รับความสนใจและกลายเป็นบทสนทนาในหมู่ผู้ชมอยู่เสมอ
ท้ายสุดแล้ว เจมส์ บอนด์ จึงไม่ใช่แค่ตัวละครสมมติทั่วไป แต่เป็นภาพสะท้อนของความเป็นอังกฤษในหลากหลายมุม จึงไม่แปลกเลย หากการคัดเลือกผู้ที่จะมารับบทเจมส์ บอนด์คนใหม่นี้จะเข้มข้นและดุเดือดกว่าที่หลายคนคิด เพราะนักแสดงผู้กำลังจะได้รับบทบาทนี้ ก็จะกลายเป็นตัวแทนความเป็นอังกฤษในแง่ใดแง่หนึ่งไปพร้อมกันด้วย
อ้างอิงจาก
