เช้าวันศุกร์ที่ 5 กุมภาพันธ์ 2016 จูแบร์ บิน ฮูดา (Zubair Bin Huda) และเพื่อนร่วมงาน เดินไปหยิบเอกสารที่เครื่องปริ๊นต์ ในธนาคารกลางบังกลาเทศ เมืองธากา แล้วก็ต้องพบกับปัญหาคลาสสิกของชาวออฟฟิศอย่าง ‘เครื่องปริ๊นต์เสีย’
ปกติแล้ว ข้อความเกี่ยวกับธุรกรรมต่างประเทศจะพิมพ์ออกมารอให้เจ้าหน้าที่มาเก็บ แต่เช้าวันนั้นถาดกระดาษว่างเปล่า ทั้งคู่เผื่อใจไว้ว่าจะมีความผิดพลาดเล็กน้อยของพวกระบบอัตโนมัติ เลยลองกดสั่งพิมพ์เองอีกครั้ง แต่เครื่องก็ยังเงียบ ฮูดาจึงฝากให้คนช่วยดูว่ามันเป็นอะไรอีกหนอ คราวก่อนเครื่องก็เคยรวนแบบนี้มาแล้ว
เช้าวันต่อมา ฮูดากลับมาที่ออฟฟิศอีกครั้งแล้วพบว่าคราวนี้ แม้แต่โปรแกรมที่ใช้เปิดอ่านข้อความก็ยังเปิดไม่ขึ้น กว่าเจ้าหน้าที่จะพิมพ์เอกสารออกมาได้ก็ราวเที่ยงครึ่ง ในบรรดาเอกสารที่ควรจะได้นั่งอ่านกันตั้งแต่เมื่อวาน มีข้อความจากธนาคารกลางสหรัฐ สาขานิวยอร์ก ถามถึงธุรกรรมจ่ายเงินหลายรายการที่บังกลาเทศส่งมา โดยเฉพาะรายการที่ระบุให้โอนเงินเข้าบัญชีบุคคล ให้ธนาคารกลางบังกลาเทศช่วยยืนยันรายละเอียดให้ทีได้ไหมว่าธุรกรรมเหล่านี้จริงหรือเค้ก
อาจต้องเล่าก่อนว่าบังกลาเทศมีเงินสำรองส่วนหนึ่งฝากไว้กับธนาคารกลางสหรัฐสาขานิวยอร์ก เวลาจะสั่งจ่ายเงินจากบัญชีนี้ ธนาคารทั้งสองแห่งติดต่อกันผ่าน SWIFT เครือข่ายที่สถาบันการเงินทั่วโลกใช้รับส่งข้อความ
เมื่อมองจากโต๊ะทำงานที่นิวยอร์ก เช้าวันพฤหัสบดีที่ 4 กุมภาพันธ์ พวกเขาได้รับรายการธุรกรรมจากฝั่งธากา ผ่านการยืนยันตัวตนมาเรียบร้อย ดูเหมือนจะปกติดี แต่มันก็มีกลิ่นแปลกๆ ตรงที่ปกติฝั่งธากาสั่งจ่ายเฉลี่ยวันละไม่ถึง 2 รายการ แต่ภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงของวันนั้น นิวยอร์กได้รับคำสั่งถึง 35 รายการ รวมเป็นเงิน 951 ล้านดอลลาร์ อนุมัติไปแล้ว 5 รายการ รวม 101 ล้านดอลลาร์ ส่วนอีก 30 รายการยังไม่อนุมัติ
เพราะนิวยอร์กรู้สึกถึงพิรุธข้อต่อมาว่าทำไมบางรายการถึงโอนให้บัญชีบุคคลกันนะ จะเดาเอาเองก็ไม่ใช่เรื่อง จึงส่งข้อความไปถามธนาคารกลางบังกลาเทศในช่วงเย็นของวันนั้นให้รู้ดำรู้แดงกันไป แต่ดันมีไทม์โซนเป็นอุปสรรค ข้อความในช่วงเย็นวันพฤหัสบดีจากนิวยอร์ก ส่งไปถึงช่วงเช้ามืดวันศุกร์ที่ธากา ใช่แล้ว ศุกร์เดียวกันกับที่เครื่องปรินต์เสียนั่นแหละ
ตรงนี้เองที่ปรินเตอร์ของฮูดากลายเป็นจิ๊กซอว์ส่วนสำคัญ
ทุกครั้งที่มีการรับส่งข้อความ เจ้าหน้าที่ธนาคารมีโอกาสเห็นมันบนกระดาษ แล้วไอ้การที่เครื่องปริ๊นต์ฝั่งธากาเสีย จนเจ้าหน้าที่ฮูดาไม่มีโอกาสได้ตรวจสอบเอกสารจากฝั่งนิวยอร์กเนี่ย มันถูกที่ถูกเวลาเกินกว่าจะเป็นความบังเอิญ นั่นก็เพราะมันไม่ใช่เรื่องบังเอิญจริงๆ เมื่อมีใครบางคนใช้ชื่อธนาคารกลางบังกลาเทศ สั่งจ่ายเงินหลายรายการจากฝั่งยิวยอร์ก และพอรู้แล้วว่าฝั่งนิวยอร์กกำลังตั้งข้อสงสัยกับธุรกรรมแปลกๆ เหล่านี้ จึงตัดการสื่อสารระหว่าง 2 ฝั่ง โดยใช้มัลแวร์ขัดขวางการพิมพ์เอกสาร พอข้อความจากนิวยอร์กมาถึง มันก็เลยค้างอยู่ในระบบนั่นเอง
ถึงตอนนี้ต่างฝ่ายต่างรู้แล้วว่าธุรกรรมเหล่านั้นเป็นธุรกรรมกำมะลอ เงิน 101 ล้านดอลลาร์ที่อนุมัติออกจากนิวยอร์กไปแล้ว ต้องแยกตามกันคนละทาง เส้นแรกพาไปศรีลังกา ผู้รับเงิน 20 ล้านดอลลาร์ชื่อว่า มูลนิธิชาลิกา (Shalika Foundation) หรือที่จริงเราอาจต้องพูดว่า ควรจะมีชื่อนั้น ตามรายงานของ Reuters คนร้ายพิมพ์ ‘Foundation’ เป็น ‘Fandation’
เจ้าหน้าที่ธนาคารงง รู้จักปลายทางจริงไหม สะกดผิดไปไกลคนละโยชน์ แถมยอดเงินที่สูงผิดสังเกต เงินก้อนนี้จึงถูกระงับและส่งคืนบังกลาเทศในที่สุด
ทีนี้ก็เหลืออีก 81 ล้านดอลลาร์ สั่งจ่ายไปยังธนาคารปลายทางในฟิลิปปินส์ ตั้งอยู่บนถนนจูปิเตอร์ (Jupiter) พอเจ้าหน้าที่ธนาคารกวาดสายตาตรวจสอบธุรกรรมกำมะลอเหล่านี้ ก็พบว่าชื่อจูปิเตอร์นี้เนี่ย ดันตรงกับชื่อเรือบรรทุกน้ำมันในบัญชีคว่ำบาตรของสหรัฐฯ จึงต้องเช็กให้แน่ใจว่าเงินจะไปถึงใครกันแน่ แม้สุดท้ายจะไม่เกี่ยวข้องกัน แต่ความบังเอิญนี้สะดุดตาเจ้าหน้าที่จนถูกตรวจสอบละเอียดขึ้น จนนำไปสู่การระงับธุรกรรมอื่น
เมื่อเจ้าหน้าที่สืบสวนในฟิลิปปินส์ย้อนดูประวัติของบัญชีปลายทางบนถนนจูปิเตอร์ พบว่ามันเปิดไว้ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2015 หรือราว 9 เดือนก่อนธนาคารกลางบังกลาเทศจะมีปัญหากับเครื่องปริ๊นต์เสียอีก แถมยังเปิดด้วยชื่อปลอมแล้วแทบไม่มีความเคลื่อนไหวใดๆ กระทั่งมีเงินหลายสิบล้านดอลลาร์เข้ามาในเดือนกุมภาพันธ์ เงินถูกส่งต่อผ่านบริษัทโอนเงิน เปลี่ยนเป็นเงินเปโซ และส่วนหนึ่งไหลเข้าสู่ธุรกิจคาสิโนในมะนิลา
ถึงตอนนี้ ต่อให้ฮูดามีเอกสารอยู่ในมือครบทุกแผ่นก็ไม่ทันการเสียแล้ว มันก็บอกเขาได้เพียงว่านิวยอร์กจ่ายเงินให้บัญชีไหน ส่วนที่ว่าใครได้เงินไปจริงๆ ต้องตามจากหลักฐานอีกชุดในอีกประเทศหนึ่ง บัญชีที่เปิดรออยู่หลายเดือนยังบอกเราด้วยว่า ต่อให้เรื่องนี้ฟังดูเหมือนหนังตลกตรงฉากคนร้ายสะกดชื่อผู้รับเงินผิดจนโดนจับได้
ถึงอย่างนั้นก็มีใครบางคนลงแรงเตรียมการมาไกลเกินกว่าจะเรียกว่าเป็นโจรมือสมัครเล่น แล้วใครกันล่ะ ที่มีทั้งเวลาและความสามารถจะทำเรื่องทั้งหมดนี้ได้
กว่าชื่อผู้ต้องสงสัยจะปรากฏต่อสาธารณะอย่างเป็นทางการ เวลาก็ล่วงเลยไปในปี 2018 กระทรวงยุติธรรมสหรัฐ เปิดเผยข้อกล่าวหาต่อ พัคจินฮยอก (Park Jin Hyok) ชาวเกาหลีเหนือ และทีมแฮ็กเกอร์ที่รู้จักกันในชื่อ ‘Lazarus Group’ ซึ่งทางการสหรัฐเชื่อว่ารัฐบาลเกาหลีเหนือให้การสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง
เจ้าหน้าที่สืบสวนเทียบทั้งบัญชีอีเมลและร่องรอยในซอฟต์แวร์ที่พบในคดีต่างๆ จนเห็นความเชื่อมโยงระหว่างการปล้นครั้งนี้กับเหตุโจมตี Sony Pictures ในปี 2014 และ WannaCry ในปี 2017 ต่อมาในปี 2021 สหรัฐเปิดเผยคำฟ้องที่ระบุชื่อผู้ถูกกล่าวหารวม 3 คนในปฏิบัติการหลายคดี ส่วนใครรับหน้าที่กรอกชื่อมูลนิธิในวันนั้น เอกสารคดีไม่ได้เฉลยให้เรารู้
รายละเอียดหนึ่งที่ชวนให้กลับมาคิดถึงฮูดา คือทั้งธากาและนิวยอร์กต่างมีคนสังเกตเห็นความผิดปกติ นิวยอร์กเห็นรายการจ่ายเงินที่อยากให้ธากาช่วยตรวจ ธากาเห็นถาดกระดาษว่างทั้งที่ควรมีข้อความจากนิวยอร์ก
ถ้าทั้ง 2 ฝ่ายมีโอกาสได้สื่อสารกันตั้งแต่ตอนนั้น เรื่องอาจไม่เลยเถิดจนเป็นการโจรกรรมครั้งใหญ่ ภายหลังเหตุการณ์นี้ Reuters รายงานว่าธนาคารกลางสหรัฐในนิวยอร์ก จัดให้มีสายด่วนฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมงสำหรับเจ้าของบัญชีธนาคารกลางและสถาบันอื่นๆ จะได้มีคนรับสายแม้อีกฝั่งหนึ่งของโลกจะเป็นวันหยุด
อ้างอิงจาก
