ครูฝรั่งในไทยกลายเป็นประเด็นที่ร้อนอีกครั้ง หลังมีชาวต่างชาติโพสต์คลิปลง TikTok พร้อมใส่คำอธิบายว่า พวกเธอทำงานเป็นครูสอนหนังสือในประเทศไทยได้โดยแม้จะขาดคุณสมบัติ
คลิปนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากสังคมออนไลน์ บางคนเรียกร้องให้กระทรวงการศึกษาเข้าตรวจสอบ ขณะที่บางคนชี้ว่า โรงเรียนไทยแค่ต้องการครูที่มีรูปลักษณ์ฝรั่ง (หรือก็คือ ผิวขาว ผมบลอนด์) มาสอนหนังสือโดยไม่ได้ใส่ใจคุณภาพ ซึ่งสุดท้ายผู้รับผลกระทบก็คือนักเรียน
จริงๆ แล้ว การที่ครูต่างชาติจะสอนในโรงเรียนไทยไม่ง่ายเลยเพราะต้องใช้ใบอนุญาตทำงาน (ยกเว้นจะเป็นครูฝรั่งที่สอนในมหา’ลัย หรือโรงเรียนสอนภาษาเอกชน) ซึ่งหากครูต่างชาติสอนโดยไม่มีใบอนุญาตทำงานจากครุสภาและไม่มีวีซ่าที่ถูกต้อง จะถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย
สุชาติ พรชัยวิเศษกุล อธิบดีกรมการจัดหางานเคยกล่าวไว้ว่า หากพบครูต่างชาติที่ทำงานในโรงเรียนโดยไม่มีใบอนุญาต จะต้องถูกดำเนินคดี อาจโดนปรับ 5,000 – 50,000 บาท และอาจถูกผลักดันให้กลับประเทศ ส่วนโรงเรียนที่รับคนต่างชาติมาทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตก็มีโทษปรับเช่นกัน
โดยปกติแล้ว การขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพสำหรับครูต่างชาติ จะทำได้เฉพาะชาวต่างชาติที่ถือวีซ่า Non-Immigrant B หรือ Non-Immigrant O เท่านั้น ซึ่งเป็นวีซ่าสำหรับผู้ที่ประสงค์เข้าไทยมาเพื่อทำงาน และวีซ่าของผู้ที่เป็นครอบครัวของชาวไทย ตามลำดับ
นอกจากวีซ่า ก็ต้องมีใบอนุญาตทำงาน หรือก็คือ ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูให้ชาวต่างชาติ ที่ออกโดยครุสภา เล่าก่อนว่าใบอนุญาตจะมี 2 แบบ คือแบบ 5 ปี และแบบ 2 ปี ซึ่งผู้ที่ขอจะต้องมีอายุ 20 ปีขึ้นไป
สำหรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูระยะเวลา 5 ปี ชาวต่างชาติผู้มีโอกาสขอได้จะต้องมีวีซ่าที่ให้ทำงาน จบปริญญาด้านที่เกี่ยวข้องกับครุศาสตร์ มีประสบการณ์การสอนอย่างน้อย 1 ปี หรือถ้ามีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูจากประเทศบ้านเกิดมาก่อนก็อาจมีโอกาสยิ่งขึ้น
หากผู้ขอใบอนุญาตมีประวัติอาชญากรรมจนต้องจำคุก หรือถ้ามีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ก็อาจไม่ผ่านและไม่ได้รับใบอนุญาตได้
ส่วนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูระยะเวลา 2 ปี มีเพื่อชาวต่างชาติที่ไม่มีใบปริญญาที่เกี่ยวข้องกับครุศาสตร์แต่อยากสอน โดยมีเกณฑ์กำหนดไว้เช่นกันว่า ผู้ขอใบอนุญาตนี้จะต้องมีวีซ่าทำงาน และมีปริญญาจากมหาวิทยาลัยที่เป็นที่รู้จัก
ทั้งนี้ ชาวต่างชาติผู้ถือพาสปอร์ตที่ไม่ได้มาจากอังกฤษ สหรัฐฯ ออสเตรเลีย แคนาดา หรือนิวซีแลนด์ จำเป็นจะต้องผ่านการสอบ TOEIC ด้วย
จะเห็นว่า การที่ครูต่างชาติจะสอนในโรงเรียนไทยมีระเบียบและกฎหมายระบุไว้อยู่ ต้องผ่านการขอวีซ่าและผ่านด่านการยื่นเอกสารขอใบอนุญาตทำงาน ไม่ใช่แค่เป็นนักท่องเที่ยวธรรมดาก็มาสอนหนังสือได้
แม้จะไม่ยังยืนยันแน่ชัดว่าครูฝรั่งที่โพสต์ TikTok มีใบอนุญาตไหม แต่คงปฏิเสธไม่ได้ว่า ประเด็นนี้นำมาสู่การตั้งคำถามต่อการคัดกรองบุคลากรของระบบการศึกษาไทย
อ้างอิงจาก
https://kidsenglishthailand.org/blog/thai-work-permit#:~:text=THAILAND%20TEACHER’S%20LICENSE&text=A%20full%20five%2Dyear%20teacher’s%20license%20is%20only%20issued%20if,issue%20you%20a%20teacher’s%20license.
https://thethaiger.com/guides/education/teaching-in-thailand/how-to-get-a-teaching-licence-thailand
