สองปีหลังจากวิกตอเรีย อเมลินา นักเขียนชาวยูเครนเสียชีวิต จากการโจมตีด้วยขีปนาวุธโดยรัสเซีย หนังสือที่เขียนไม่จบชื่อ Looking at Women, Looking at War ของเธอ ก็ได้รับรางวัล Orwell Prize สาขางานเขียนทางการเมือง ประจำปี 2025
ครั้งยังมีชีวิต อเมลินาเป็นนักเขียน นักวิจัยด้านอาชญากรรมสงคราม และแม่ของลูกชายที่ยังเด็ก อย่างไรก็ตามในวันที่ 27 มิถุนายน 2023 เธอกำลังรับประทานอาหารค่ำกับนักเขียนคนอื่นๆ อยู่ในร้านอาหารแห่งหนึ่งในเมืองครามาทอร์สค์ (Kramatorsk) ทางตะวันออกของยูเครน แต่หลังจากร้านแห่งนั้นถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธของรัสเซีย เธอก็เสียชีวิตจากอาการบาดเจ็บไม่กี่วันต่อมา
แต่ไม่เพียงแต่หนึ่งชีวิตที่สูญเสียไป แต่ Looking at Women, Looking at War อันเป็นงานเขียนชิ้นสำคัญของเธอ ก็ถูกทิ้งไว้โดยที่ยังเขียนไม่จบ
“ฉันเพิ่งซื้อปืนกระบอกแรกในตัวเมืองลวิฟ” คือประโยคเปิดของหนังสือเล่มนี้ โดยนักเขียนผู้ล่วงลับเล่าต่อว่า “ฉันเคยได้ยินมาว่าทุกคนสามารถฆ่าคนได้ และคนที่บอกว่าทำไม่ได้ก็แค่ยังไม่เจอคนที่ใช่เท่านั้น คนแปลกหน้าที่ถืออาวุธเข้ามาในประเทศของฉันอาจเป็น ‘คนที่ใช่’ ก็ได้”
หนังสือเล่มนี้เป็นงานสารคดี (non-fiction) เพียงเล่มเดียวของอเมลินา ที่เขียนขึ้นระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ 2022 ถึงกรกฎาคม 2023 โดยบันทึกเหตุการณ์การรุกรานยูเครนครั้งใหญ่ของรัสเซียผ่านมุมมองทางเพศ ผ่านการสังเกตและติดตามชีวิตเหล่าสตรีผู้ทำหน้าที่สำคัญในภาวะสงคราม ตั้งแต่ทนายความ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชน บรรณารักษ์ นักเก็บเอกสาร และแพทย์ เพื่อเรียกร้องความยุติธรรมให้ความรุนแรงซ้ำแล้วซ้ำเล่า ที่เกิดขึ้นกับประเทศและเพื่อนร่วมชาติของเธอ
“งานชิ้นนี้เกิดจากการเปล่งเสียงร้องของผู้หญิงทั้งมวล ไม่ใช่บทเพลงเดี่ยวแต่อย่างใด” Charlotte Higgins เขียนไว้ในบทวิจารณ์หนังสือ บน The Guardian ว่านี่คือ “ผลงานชิ้นสำคัญยิ่งที่ยืนยันความจริง และเป็นงานวรรณกรรมที่ทรงพลังและล้ำค่า เป็นลำแสงที่ส่องสว่างอย่างมั่นคง ท่ามกลางความมืดมิดและความรุนแรง”
ชื่อของอเมลินาถูกประกาศให้เป็นผู้คว้ารางวัล Orwell Prize ในพิธีที่จัดขึ้นในกรุงลอนดอนเมื่อวานนี้ (25 มิถุนายน 2025) โดยทุกๆ ปี รางวัลดังกล่าวจะถูกมอบให้กับงานเขียน ที่สอดคล้องกับจิตวิญญาณของความทะเยอทะยาน ของจอร์จ ออร์เวลล์ (George Orwell) “ในการทำให้งานเขียนทางการเมืองกลายเป็นศิลปะ” ได้ดีที่สุด
“(อเมลินา) นำความเฉียบแหลมของนักข่าว และความสามารถทางศิลปะของนักเขียนโดยกำเนิด มาใช้ในการเล่าเรื่องของเธอ ทำให้เธอกลายเป็นทายาทที่แท้จริงของจอร์จ ออร์เวลล์” Kim Darroch (คิม ดาร์รอช) ประธานคณะกรรมการตัดสินกล่าว
อ้างอิงจาก
