“ฉันจะเป็นราชาโจรสลัดให้ได้เลย!” แต่อาจจะไม่ใช่แค่โจรสลัด เพราะตอนนี้ สัญลักษณ์หัวกะโหลกสวมหมวกฟางที่เราคุ้นตาจากการ์ตูนอนิเมะชื่อดังอย่าง One Piece อาจไม่ได้สะท้อนถึงแค่ตัวละครโจรสลัดเพียงอย่างเดียวแล้ว เมื่อมันกลายเป็นสัญลักษณ์ของการประท้วงรัฐบาลในอินโดนีเซีย
ชาวอินโดนีเซีย ได้นำสัญลักษณ์ของโจรสลัดหมวกฟางผู้รักอิสระไปใช้แสดงความไม่พอใจต่อรัฐบาลภายใต้การนำของประธานาธิบดีคนใหม่ ปราโบโว ซูเบียนโต (Prabow Subianto) โดยเรื่องราวเริ่มต้นขึ้นจากกลุ่มคนขับรถบรรทุก หลังจากรัฐบาลประกาศนโยบายใหม่ชื่อว่า Zero ODOL ซึ่งมีเป้าหมายควบคุมรถบรรทุกที่บรรทุกน้ำหนักเกินเพื่อลดอุบัติเหตุและซ่อมบำรุงถนน
แม้คนขับรถจะเข้าใจถึงความจำเป็นของกฎหมายนี้ แต่หลายคนก็รู้สึกถูกบีบจากผู้ประกอบการให้บรรทุกของเกินพิกัดเพื่อแลกกับค่าจ้างที่ต่ำ ทำให้เกิดความไม่พอใจสะสม
จนกระทั่งเดือนกรกฎาคม 2568 เมื่อรัฐบาลขอความร่วมมือให้ประชาชนประดับธงชาติสีแดง-ขาวเพื่อฉลองวันประกาศอิสรภาพในวันที่ 17 สิงหาคม แต่กลุ่มคนขับรถบรรทุกและประชาชนบางส่วนเลือกใช้ธงโจรสลัดหมวกฟางแทน ธงนี้จึงปรากฏทั้งตามประตูบ้าน หลังรถยนต์ และแม้กระทั่งในรูปภาพที่ถูกวาดขึ้นบนผนัง กลายเป็นสัญลักษณ์ของการประท้วงแบบเงียบๆ ที่สื่อสารอย่างชัดเจนว่า “เรารักประเทศนี้ แต่ไม่เห็นด้วยกับนโยบายของรัฐบาล”
อาลี เมาลานา (Ali Maulana) ชาวเมืองจายาปุระในจังหวัดปาปัว ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว BBC อินโดนีเซีย ว่า One Piece เป็นการ์ตูนที่สะท้อนความอยุติธรรมและความไม่เท่าเทียมที่ชาวอินโดนีเซียเผชิญอยู่ เธอกล่าวว่า “แม้ว่าประเทศนี้จะได้รับเอกราชอย่างเป็นทางการ แต่พวกเราหลายคนยังไม่เคยสัมผัสกับอิสรภาพนั้นอย่างแท้จริงในชีวิตประจำวัน”
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประชาธิปไตยของอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นระบบประชาธิปไตยที่ใหญ่เป็นอันดับสามของโลก ได้เผชิญกับความท้าทายมากขึ้นเรื่อยๆ เมื่ออดีตผู้นำยอดนิยม โจโค วิโดโด (Joko Widodo) ถูกมองว่าเป็นนักประชาธิปไตยที่มีอนาคตสดใสเมื่อก้าวขึ้นสู่อำนาจ แต่ภาพลักษณ์ดังกล่าวเริ่มจางหายไปในช่วงปลายวาระที่สองของเขาเมื่อมีการรื้อฟื้นโทษประหารชีวิตสำหรับผู้ค้ายาเสพติด และแต่งตั้งซูเบียนโต อดีตนายพลที่เคยมีประวัติเป็นที่ถกเถียง ให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
หลังจากที่ ปราโบโว เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ความไม่พอใจของประชาชนก็ทวีความรุนแรงขึ้น จนเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา มีประชาชนหลายพันคนออกมาชุมนุมประท้วงการตัดงบประมาณและการแก้ไขกฎหมายที่อาจเปิดทางให้ทหารเข้ามามีบทบาทในรัฐบาลมากขึ้น ซึ่งสร้างความรู้สึกว่ารัฐบาลกำลังมีแนวโน้มรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางมากขึ้น และทำให้ประชาชนบางส่วนรู้สึกว่ารัฐบาลไม่ได้มอบอิสรภาพอย่างแท้จริงในชีวิตประจำวันของพวกเขา
กระแสการประท้วงนี้สร้างความกังวลให้แก่นักการเมืองบางส่วน โดย ซุฟมี ดัสโค อาหมัด (Sufmi Dasco Ahmad) รองประธานสภาผู้แทนราษฎร เรียกการใช้ธงนี้ว่าเป็น “ความพยายามแบ่งแยกชาติ” และเตือนว่าเป็นการกระทำที่ต้องถูกจำกัด ขณะที่นักการเมืองอีกคนถึงขั้นเสนอว่า นี่อาจเข้าข่ายการกบฏ
อย่างไรก็ตาม ฝ่ายรัฐบาลเองก็มีท่าทีที่ผสมปนเปกัน ปราเซตโย ฮาดี (Prasetyo Hadi) รัฐมนตรีเลขาธิการแห่งรัฐ ระบุว่าประธานาธิบดีไม่ขัดข้องหากเป็นการแสดงออกเชิงสร้างสรรค์ แต่ก็เตือนว่าไม่ควรใช้ธงนี้เพื่อลดทอนความสำคัญของธงชาติหรือนำมาประดับคู่กันในลักษณะที่ดูเป็นการขัดแย้ง ซึ่งทางกฎหมายอินโดนีเซียระบุว่า หากจะประดับธงอื่นร่วมกับธงชาติ ธงชาติจะต้องอยู่สูงกว่าเสมอ
ขณะที่นักการเมืองบางส่วนมองว่าธงนี้เป็นภัยคุกคาม แต่บางคนกลับมองว่าเป็นเรื่องปกติในระบอบประชาธิปไตย เดดดี เยฟรี ซิตอรัส (Deddy Yevri Sitorus) จากพรรคฝ่ายค้านกล่าวว่า “การกระทำเชิงสัญลักษณ์แบบนี้ดีกว่าการประท้วงบนท้องถนนที่อาจบานปลายไปสู่ความรุนแรง”
ด้านนักวิจัย โดมินิก นิกกี ฟาห์ริซาล (Dominique Nicky Fahrizal) จากศูนย์ยุทธศาสตร์และการศึกษานานาชาติมองว่า ด้วยความนิยมของ One Piece ทำให้ธงโจรสลัดกลายเป็นวิธี “สร้างความตระหนักรู้ในประเด็นทางการเมืองด้วยวิธีที่แตกต่างและไม่เหมือนใคร”
สุดท้ายแล้ว การตอบสนองที่สับสนของรัฐบาลยิ่งทำให้สัญลักษณ์นี้ทรงพลังยิ่งขึ้น โดยนักเขียน ฟาร์ฮัน ริซกุลเลาะห์ (Farhan Rizqullah) สรุปไว้ว่า “การที่พวกเขามองธงการ์ตูนเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติ เป็นการยืนยันข้อเรียกร้องทั้งหมดของการประท้วงโดยไม่ได้ตั้งใจ และแสดงให้เห็นว่าสิ่งที่พวกเขากลัวอย่างแท้จริงคือความปรารถนาอันเรียบง่ายของ มังกี้ ดี ลูฟี่ ที่จะโบยบินอย่างเป็นอิสระ”
.
.
.
อ้างอิงจาก
https://www.bbc.com/news/articles/c3ezvj4d111o
#วันพีช #อินโดนีเซีย #TheMATTER
