ในยุคสมัยที่ Generative AI ถูกพัฒนาและได้รับความนิยมมากขึ้นในฐานะเครื่องมือผลิตผลงานสร้างสรรค์ไม่ว่าจะเป็นภาพวาด กราฟิก วิดีโอ หรือแม้แต่งานเขียน
ล่าสุดนักเขียนประมาณ 10,000 คน ได้ร่วมเขียนหนังสือชื่อ ‘Don’t Steal This Book—อย่าขโมยหนังสือเล่มนี้’ ซึ่งเป็น ‘หนังสือเปล่า’ ที่ไม่มีเนื้อหาใดๆ บรรจุไว้นอกจากชื่อของพวกเขา เพื่อประท้วงบริษัท AI ที่นำผลงานของพวกเขาไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต โดยมีนักเขียนชื่อดังหลายคนร่วมลงชื่อ เช่น Kazuo Ishiguro, Mick Herron, Philippa Gregory, Malorie Blackman และ Richard Osman
โดยปกหลังของหนังสือระบุข้อความว่า “รัฐบาลสหราชอาณาจักรต้องไม่ทำให้การขโมยหนังสือเป็นเรื่องถูกกฎหมายเพื่อประโยชน์ของบริษัท AI”
หนังสือเหล่านี้ถูกแจกจ่ายให้กับผู้เข้าร่วมงาน London book fair ในวันนี้ (10 มีนาคม 2026) เป็นหนึ่งสัปดาห์ก่อนที่รัฐบาลสหราชอาณาจักรจะออกรายงานประเมินต้นทุนทางเศรษฐกิจของการเปลี่ยนแปลงกฎหมายลิขสิทธิ์ ซึ่งเป็นที่จับตาหลังเกิดความไม่พอใจจากเหล่าผู้ผลิตงานสร้างสรรค์เกี่ยวกับวิธีที่บริษัท AI นำผลงานของพวกเขาไปใช้
นอกจากนี้ สำนักพิมพ์ต่างๆ ยังเข้าร่วมโครงการอนุญาตใช้สิทธิ AI ในงาน London book fair โดย Publishers’ Licensing Services (PLS) องค์กรไม่แสวงหาผลกำไร ซึ่งจะจัดตั้งโครงการอนุญาตใช้สิทธิแบบรวมกลุ่ม เพื่อให้สิทธิ AI ในการเข้าถึงผลงานที่ตีพิมพ์อย่างถูกกฎหมาย
Ed Newton-Rex นักแต่งเพลงและนักรณรงค์เพื่อปกป้องสิทธิของศิลปิน เป็นผู้จัดทำหนังสือเล่มนี้ กล่าวว่า อุตสาหกรรม AI สร้างขึ้นจากผลงานที่ถูกขโมยและนำไปใช้โดยที่ศิลปินไม่ได้อนุญาตหรือค่าตอบแทน
“นี่ไม่ใช่ความผิดที่ไม่มีผู้เสียหาย เพราะ Generative AI เข้ามาแย่งชิงพื้นที่จากผู้คนที่ผลิตผลงานได้จากการฝึกฝน ทำให้พวกเขาต้องสูญเสียพื้นที่ทำมาหากิน รัฐบาลต้องปกป้องผู้สร้างสรรค์ในสหราชอาณาจักร และต้องไม่ยินยอมให้การขโมยผลงานสร้างสรรค์โดยบริษัท AI เป็นเรื่องถูกกฎหมาย” เขากล่าว
AI ต้องการข้อมูลมหาศาล รวมถึงผลงานที่ได้รับการคุ้มครองลิขสิทธิซึ่งนำมาจากเว็บสาธารณะ เพื่อพัฒนาเครื่องมือต่างๆ เช่น แชตบอต การผลิตภาพ ซึ่งทำให้เกิดความกังวลในหมู่ผู้เชี่ยวชาญด้านความคิดสร้างสรรค์และบริษัทต่างๆ ทั่วโลก และก่อให้เกิดการฟ้องร้องทั้งในฝั่งยุโรปและอเมริกา
ยกตัวอย่าง เมื่อปีที่ผ่านมา Anthropic บริษัท AI ผู้พัฒนาแชทบอท Claude ได้ตกลงที่จะจ่ายเงิน 1.5 พันล้านดอลลาร์ (ประมาณ 47.445 ล้านบาท) เพื่อยุติคดีฟ้องร้องแบบกลุ่มโดยนักเขียนที่กล่าวหาว่าบริษัทนำสำเนาผลงานที่ละเมิดลิขสิทธิไปใช้ในการฝึกฝน AI ของตน
อย่างไรก็ตาม 18 มีนาคมนี้ รัฐมนตรีสหราชอาณาจักรจะต้องนำเสนอการประเมินผลกระทบทางเศรษฐกิจ รวมถึงความคืบหน้าเกี่ยวกับการปรึกษาหารือเรื่องการปรับปรุงกฎหมาย ซึ่งเสนอให้บริษัท AI สามารถใช้ผลงานที่ได้รับการคุ้มครองลิขสิทธิ์ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตจากเจ้าของ เว้นแต่เจ้าของผลงานจะแสดงเจตจำนงในการไม่เข้าร่วมกระบวนการนี้
โดยรัฐมนตรีได้เสนอทางเลือกเพิ่มเติมสำหรับศิลปินอีก 3 แบบ ได้แก่ การคงสถานการณ์ไว้เช่นเดิมซึ่งมีความคลุมเครือเรื่องการหยิบผลงานของศิลปินไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต, บังคับให้บริษัท AI ต้องขออนุญาตและตกลงเรื่องค่าตอบแทนก่อนจะเอาไปใช้ หรือปล่อยฟรีให้บริษัท AI นำผลงานไปใช้ได้เลยโดยไม่มีเงื่อนไข
ทั้งนี้ หากรัฐบาลอนุญาตให้ยกเว้นลิขสิทธิ์เพื่อ ‘การวิจัยเชิงพาณิชย์’ ด้วย บริษัท AI ก็อาจอ้างได้ว่ากำลังหยิบใช้ผลงานของศิลปินเพื่อวิจัยระบบอยู่ ทั้งที่สุดท้ายแล้วระบบนั้นจะถูกนำไปขายเพื่อสร้างกำไรมหาศาล
สุดท้ายนี้ โฆษกรัฐบาลกล่าวว่า “รัฐบาลต้องการระบบลิขสิทธิ์ที่ให้คุณค่าและปกป้องความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ โดยระบบนั้นต้องน่าเชื่อถือและช่วยปลดล็อกนวัตกรรม เราจะยังคงทำงานร่วมกับภาคส่วนสร้างสรรค์อย่างใกล้ชิดในประเด็นนี้ และเราจะปฏิบัติตามพันธสัญญาของเราในการแจ้งความคืบหน้าต่อรัฐสภาภายในวันที่ 18 มีนาคม”
อ้างอิงจาก
