จากกรณีที่เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและยืนยันร่างกฎหมายที่ค้างอยู่จากสภาฯ ชุดที่แล้ว จำนวน 31 ฉบับ แต่กลับไม่มี ‘ร่างแก้ไข รธน. มาตรา 256’ ทั้งที่เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ประชาชนไทยกว่า 21 ล้านคน ลงประชามติ ‘เห็นชอบ’ ว่าประเทศสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
ล่าสุด วันนี้ (18 พฤษภาคม 2569) ที่รัฐสภา ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน ได้แถลงหลังจากประชุม ‘คณะรัฐมนตรีเงา’ ร่วมกับภาคประชาชน ถึงแนวทางการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
พรรคประชาชนได้ประกาศ 3 หลักการ สำหรับการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ดังนี้
- ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนให้มากที่สุดตลอดกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งรวมถึงการมีส่วนร่วมในการเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญ หรือ ‘สภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.)’ แม้จะติดกรอบคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ 18/2568 ที่ระบุว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง”
- ป้องกันการผูกขาด คือ ป้องกันไม่ให้ฝ่ายหรือกลุ่มความคิดใด ‘ผูกขาด’ กระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งจะเป็นอุปสรรคต่อการได้มาซึ่งกติกาสูงสุดของประเทศที่เป็นธรรมและเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย ภายใต้ความหลากหลายทางความคิดในสังคม
- ไม่เพิ่มสิทธิพิเศษให้สมาชิกวุฒิสภา โดยกำหนดให้สมาชิกรัฐสภา (สส. และ สว.) ทุกคน มีสิทธิเท่ากัน ในการให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ก่อนจะนำเสนอต่อประชาชนในการออกเสียงประชามติ โดยไม่มีการกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมที่ให้สิทธิพิเศษกับสมาชิกวุฒิสภาซึ่งไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง เช่น การเพิ่มเงื่อนไขว่าจะต้องได้ความเห็นชอบจาก 1 ใน 3 หรือ 1 ใน 5 ของสมาชิกวุฒิสภา
โดยพรรคประชาชนจะเสนอและผลักดันร่างแก้ไข รธน. มาตรา 256 เพิ่มเติม หมวด 15/1 ที่ยึดหลักการทั้ง 3 ข้อที่กล่าวไว้ข้างต้น เข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภา เพื่อเดินหน้ากระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ตามผลการออกเสียงประชามติ
นอกจากนั้น พรรคประชาชนยังพร้อมที่จะจัดสรร สส. ของพรรคบางส่วน ในการร่วมลงชื่อสนับสนุนร่างแก้ไข รธน. มาตรา 256 เพิ่มเติม หมวด 15/1 ของสมาชิกรัฐสภาในส่วนอื่น ไม่ว่าจะเป็น สส. จากพรรคการเมืองอื่น หรือ สว. ที่ต้องการเสนอร่างเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภา แต่มีจำนวนสมาชิกรัฐสภาที่ไม่เพียงพอต่อการเสนอร่าง ตราบที่ร่างดังกล่าวสอดคล้องกับหลักการที่เสนอไว้
ทั้งนี้ พรรคประชาชนยังพร้อมสนับสนุนภาคประชาชนในการรวบรวม 50,000 รายชื่อจากประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง เพื่อเสนอ ร่างแก้ไข รธน. มาตรา 256 เพิ่มเติม หมวด 15/1 ของภาคประชาชน ตราบที่ร่างดังกล่าวสอดคล้องกับหลักการที่พรรคประชาชนเสนอไว้
สุดท้ายนี้ พรรคประชาชนและภาคประชาชนที่ร่วมประชุม ต่างเห็นร่วมกันว่า รัฐบาล รัฐสภา ภาควิชาการ และภาคประชาชน ควรร่วมกันรณรงค์และจัดกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ เพื่อให้ประชาชนได้รับรู้ เข้าใจ และมีส่วนร่วมในกระบวนการการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ด้วย
