หลังจากที่ดิสนีย์ประกาศสร้าง The Little Mermaid ฉบับคนแสดง โดยได้นักแสดงชาวอเมริกัน – แอฟริกันมารับบทเงือกน้อยแอเรียล ก็มีข้อเถียงถึงการไม่เคารพต้นฉบับดั้งเดิม ทำลายภาพจำวัยเด็ก แต่อีกด้านก็มองว่าเป็นเรื่องของความเท่าเทียมและไม่แบ่งแยกเชื้อชาติต่างหาก
ข้อถกเถียงดังกล่าวกลับมาอีกครั้ง ซึ่งในครั้งนี้เป็นประเด็นจากเรื่อง ‘Lilo & Stitch’ ที่ประกาศว่า ซิดนีย์ อากูดอง (Sydney Agudong) ได้รับบทนานี่ พี่สาวของลีโล่ในเรื่องนี้
อากูดอง เป็นนักแสดง นักร้อง และนักแต่งเพลงที่มีเชื้อสายบริติช – ไอริช และมีบรรพบุรุษเป็นชาวฟิลิปปินส์และฮาวาย โดยเธอเกิดและเติบโตบนเกาะคาไว (Kaua’i) ในฮาวาย และยังเคยฝากผลงานไว้ในเรื่องภาพยนตร์และซีรีส์หลายเรื่อง อาทิ NCIS: Naval Criminal Investigative Service
ด้วยพื้นเพของอากูดอง และตัวละครนานี่ บางคนก็มองว่ามีความคล้ายคลึงกัน เพราะนอกจากทั้งคู่จะเติบโตบนเกาะเดียวกันแล้ว อากูดองก็ยังเป็นพี่สาวคนโต เหมือนกับนานี่ในเรื่องอีกด้วย
เมื่ออ่านมาถึงตรงนี้ก็ดูเหมือนว่าอากูดองจะเป็นนักแสดงที่มีหลายอย่างเหมือนกับตัวละครนานี่ ไม่น่าจะมีปัญหาอะไร แต่ประเด็นที่ทำให้เกิดเป็นข้อถกเถียงเรื่องแคสติ้งนักแสดงไม่ตรงกับภาพจำอีกครั้ง ก็คือเรื่องสีผิวของอากูดองขาวกว่าที่ต้นฉบับของตัวละครนานี่มาก
ผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตบางส่วนมองว่าการที่ให้คนที่มีผิวขาวกว่ามารับบทนี้ เป็นการปิดกั้นโอกาสการนำเสนอภาพลักษณ์ชาวพื้นเมืองของชาวเกาะแปซิฟิกที่มีผิวเข้ม อีกทั้งยังมองว่าเป็นการฟอกขาว (Whitewashing) หรือการการเลือกใช้เฉพาะนักแสดงผิวขาวมารับบทบาทตัวละครที่ไม่ใช่คนผิวขาว
แล้วประเด็นเรื่องการฟอกขาวนี้เป็นปัญหาอย่างไร? แน่นอนว่ามีบางคนมองว่าการเปลี่ยนบทบาทเล็กๆ น้อยๆ มันก็เป็นแค่หนังเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว มันคือการละเลยเชื้อชาติและวัฒนธรรมอื่นที่นอกเหนือจากวัฒนธรรมของชาวตะวันตก ส่งผลให้เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ติดมากับเนื้อเรื่องต้นฉบับต้องถูกลบออกจากเรื่องตามชาติพันธุ์นักแสดงที่เปลี่ยนแปลงไปด้วย
อย่างไรก็ดี ยังมีบางคนที่เปรียบเทียบกรณีของอากูดองกับฮัลลี เบลลีย์ (Halle Bailey) ที่รับบทเป็นแอเรียลจากเรื่อง The Little Mermaid มองว่าก็แอเรียลในภาพยนตร์ฉบับคนแสดงยังเป็นคนผิวดำ ทั้งๆ ที่ในฉบับการ์ตูนเป็นภาพของหญิงสาวผิวขาว ผมแดง แล้วทำไมนานี่ ในเรื่อง Lilo&Stitch จะเป็นคนที่ผิวขาวกว่าไม่ได้ล่ะ
ในประเด็นนี้ มีผู้ใช้งานทวิตเตอร์รายหนึ่งออกมาให้ความเห็นว่า ก็เพราะแอเรียลเป็นตัวละครในจินตนาการ แต่นานี่ เป็นตัวละครที่ต้องมีเชื้อสายฮาวายที่มีผิวดำ ทั้งยังมีชาวพื้นเมืองที่ออกมาต่อสู้เพื่อให้ได้รับการยอมรับอยู่ด้วย ประเด็นนี้จึงเป็นเรื่องของการละเลยความสำคัญของชาวพื้นเมือง หรือก็คือเรื่องของการฟอกขาวเช่นกัน
นอกจากนี้ ยังมีผู้ใช้ทวิตเตอร์อีกรายให้ความเห็นไว้ว่า “ ‘ไม่ใช่ชาวแฟซิฟิกทั้งหมดที่ผิวดำ’ แต่นานี่ผิวดำไง นี่ก็ 2023 แล้ว หยุดเชิดชูมาตรฐานความงามแบบยูโรเซนตริกโดยการลบลักษณะและคุณสมบัติที่สำคัญของชาวชาติพันธุ์…ช่วยให้ชาวเกาะแปซิฟิกผิวดำ ได้รับการมองเห็นในสิ่งที่เราสมควรได้รับด้วย”
แต่ในอีกด้าน ก็มีคนที่มองว่าเป็นเรื่องของโอกาสในการแสดงเช่นกัน เพราะหลังจากที่หลายๆ คนเริ่มตระหนักถึงความเท่าเทียม และการไม่แบ่งแยกเชื้อชาติ อีกทั้งด้วยกระแส Black Lives Matter (BLM) ก็มีแนวคิดการคัดเลือกนักแสดงโดยไม่สนถึงรูปลักษณ์ หรือภาพจำของตัวละคร แต่มองกันด้วยความสามารถของนักแสดงเป็นหลัก หรือ Color-blind Casting ที่เปิดโอกาสให้ทุกคนได้แสดงความสามารถอย่างแท้จริง โดยไม่มีกำแพงทางด้านเชื้อชาติ รูปร่าง สีผิว หรือเพศมาเป็นตัวกำหนด
จากประเด็นข้อถกเถียงดังกล่าวนี้ สื่อต่างประเทศ Insider ได้ติดต่อตัวแทนของอากูดองและดิสนีย์เพื่อขอความเห็น แต่ยังไม่ได้รับการตอบกลับแต่อย่างใด
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ประเด็นเรื่องการคัดเลือกนักแสดงมาเล่นในบทบาทต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเรื่องนั้น เป็นการดัดแปลงมาจากนิทาน การ์ตูน หรือเรื่องเล่าที่หลายๆ คนมักมีภาพจำบางอย่างเกี่ยวกับตัวละคร อยู่แล้ว ก็คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเกิดเป็นข้อถกเถียงเรื่อง ‘ไม่เคารพต้นฉบับ’ และเรื่องของ ‘ความเท่าเทียมในด้านโอกาส’
อ้างอิงจาก
