คิดว่าการเขียนแบบไหน ที่ถือว่าเป็นความผิดจำคุก?
ท่ามกลางการปราบปรามเสรีภาพในการพูดและการแสดงความคิดเห็นที่ทวีความรุนแรงขึ้น เมื่อวานนี้ (12 พฤษภาคม) PEN America หรือองค์กรด้านเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ได้เผยแพร่ดัชนีเสรีภาพในการเขียน (Freedom to Write Index)
รายงานพบว่าในปี 2025 มีนักเขียนอย่างน้อย 401 คนจาก 44 ประเทศ “ถูกจำคุก” นับตั้งแต่มีการจัดทำดัชนีนี้ในปี 2019 ทั้งนี้ถือว่าเพิ่มขึ้นจากสถิติในปีก่อนหน้า ซึ่งมีนักเขียน 375 คนใน 40 ประเทศถูกจำคุก
ยังมีข้อมูลที่น่าสนใจว่า ในช่วง 7 ปีที่ผ่านมา มีการจำคุกนักเขียนทั่วโลก “เพิ่มขึ้นถึง 68%” โดยจีนเป็นประเทศที่คุมขังนักเขียนมากที่สุดในโลก อย่างต่อเนื่องตลอด 7 ปีที่ผ่านมา
องค์กรระบุว่า ในประเทศจีนพบนักเขียนรวม 119 คนที่ถูกจับมาต่อเนื่องหลายปี ในข้อหาเขียนเกี่ยวกับประชาธิปไตย ทั้งการวิพากษ์วิจารณ์พรรคคอมมิวนิสต์จีน รวมถึงการส่งเสริมชาติพันธุ์ ภาษาและวัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อย
“นักเขียนต้องเผชิญกับระบบที่เข้มงวดและการลงโทษอย่างรุนแรง โดยแทบไม่มีช่องทางสำหรับการแสดงออกอย่างเสรี” PEN America ย้ำว่า สำนักพิมพ์เองก็เผชิญกับข้อจำกัดที่เข้มงวดมากขึ้นเรื่อยๆ และต้องพึ่งพาการเซนเซอร์ตัวเอง เพื่อหลีกเลี่ยงการจำคุก
แม้จีนจะเป็นประเทศที่มียอดรวมนักเขียนถูกจำคุกมากที่สุด แต่องค์กรระบุว่าในปีที่ผ่านมา อิหร่านเป็นประเทศที่จับกุมนักเขียนเพิ่มขึ้นมากที่สุด โดยมีนักเขียนกว่า 17 คน ถูกจับกุมจากการปราบปรามผู้เห็นต่างในช่วงการประท้วงต่อต้านรัฐบาลครั้งใหญ่
“นักเขียนสะท้อนถึงปัจจุบัน จินตนาการถึงอนาคตที่แตกต่าง และใช้เสียงของพวกเขาเพื่อตรวจสอบอำนาจ” คาริน ดอยช์ คาร์เลการ์ ผู้อำนวยการโครงการ Writers At Risk ของ PEN America กล่าว
คาร์เลการ์ระบุว่า “การโจมตีนักเขียนแม้เพียงคนเดียว ก็เป็นสัญญาณเตือนสำหรับทุกคน ว่าเสรีภาพในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ การสร้างสรรค์ และการแสดงความคิดเห็นที่แตกต่างของเรา กำลังตกอยู่ในอันตราย”
“เราต้องร่วมกันส่งเสียงเรียกร้องให้ปล่อยตัว นักเขียนทุกคนที่ถูกจำคุกเพราะผลงานของพวกเขา โดยทันที” เขาย้ำ