BRIEF: เด็กไทยกำลังหันขวา? เปิดรายงานสถานการณ์เด็ก 2025 พบเยาวชนมีแนวคิดชาตินิยมมากขึ้นและเชื่อมั่นต่อประชาธิปไตยน้อยลง
.
ปรากฏการณ์ใน TikTok กำลังสะท้อนอุดมการณ์ของเยาวชนไทยไปในทางอนุรักษ์นิยมมากขึ้นจริงหรือไม่? เมื่ออ่านรายงานรายงานสถานการณ์เด็กและครอบครัว ประจำปี 2025 โดยศูนย์ความรู้นโยบายเด็กและครอบครัว (คิด for คิดส์) พบว่า เยาวชนไทยส่วนใหญ่เริ่มสูญเสียความเชื่อมั่นต่อระบอบประชาธิปไตย มีแนวโน้ม ‘ชาตินิยม’ มากขึ้น และให้คุณค่ากับความเสมอภาคทางเพศน้อยลง
.
กระแสชาตินิยม: อุดมการณ์ชาตินิยมเติบโตอย่างมาก เมื่อสำรวจความคิดเยาวชนในปี 2022 พบว่ามีเพียง 20% ที่รู้สึกว่าตนเองเป็น ‘พลเมืองไทย’ มากกว่าเป็น ‘พลเมืองโลก’ ขณะที่ 34% มีความภาคภูมิใจที่เกิดเป็นคนไทย แต่ในปี 2025 สัดส่วนกลับเพิ่มขึ้นเป็น 40% และ 52% ตามลำดับ
.
นอกจากนี้ ความหมายต่อคำว่าชาตินิยมก็เปลี่ยนแปลงไปด้วย
.
ในปี 2022 เยาวชนมองว่า การกระทำที่แสดงออกถึงความรักชาติ สามอันดับแรก ได้แก่ เอาใจใส่และมีส่วนร่วมทางการเมืองเพื่อแก้ไขปัญหาของประเทศ (53%) ช่วยเหลือเพื่อร่วมชาติที่ลำบาก (51%) และธำรงรักษาภาษาและวัฒนธรรม (37%)
.
แต่ผลสำรวจในปี 2025 พบว่า อันดับแรกคือ การธำรงรักษาภาษาและวัฒนธรรม (63%) รองลงมาคือ การปกป้องชื่อเสียงประเทศ (60%) และการช่วยเหลือเพื่อนร่วมชาติที่ลำบาก (59%)
.
คุณค่าต่อประชาธิปไตย: ผลสำรวจพบว่า ในปี 2022 มีสัดส่วนเยาวชนถึง 44% ที่เชื่อว่าการเมืองในระบบสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงได้ และมีถึง 71% ที่เชื่อว่าไทยต้องเป็นประชาธิปไตยประเทศจะพัฒนาต่อได้ แต่ในปี 2025 สัดส่วนกลับลดลงเหลือเพียง 24% และ 57% ตามลำดับ
.
ที่น่าสนใจคือ ในปี 2025 มีเยาวชนเพียง 9% เท่านั้นที่เชื่อว่าตนเองมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของรัฐบาลได้ ลดลงจากปี 2022 ที่มีสัดส่วนถึง 19%
.
คุณค่าต่อความหลากหลาย: เมื่อเทียบข้อมูลปี 2022 และ 2025 ผลสำรวจพบว่า เยาวชนในทุกเพศสภาพให้ความสำคัญต่อความเสมอภาคระหว่างเพศลดลง การสนับสนุนนโยบายด้านสิทธิ LGBTQ+ ในบางประเด็น เช่น คำนำหน้าชื่อและเพศสภาพในเอกสารทางการ ก็มีแนวโน้มลดลง จาก 51% ในปี 2022 เหลือเพียง 37% ในปี 2025
.
ผลสำรวจยังเผยให้เห็นว่า เยาวชนไทยมองเห็นปัญหาความเหลื่อมล้ำมากขึ้น แต่ส่วนหนึ่งมองไม่เห็นว่าโครงสร้างทางเศรษฐกิจเป็นเหตุให้เกิดความเหลื่อมล้ำอย่างไร อย่างในปี 2022 มีเยาวชนถึง 76% ที่เห็นว่าระบบเศรษฐกิจไทยเอื้อประโยชน์ให้คนรวยมากกว่าให้คนทุกกลุ่ม แต่ล่าสุดปี 2025 กลับลดลงเหลือเพียง 58%
.
รายงานมีข้อเสนอแนะว่า รัฐบาลควรหยุดกดปราบเยาวชน และประชาชนที่มีส่วนร่วมกับการเมือง รับรองและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพการแสดงออก นอกจากนี้ รัฐควรเพิ่มช่องทางการมีส่วนร่วมทางนโยบายในระดับเยาวชน เช่น ประเมินนโยบาย เข้าชื่อเสนอข้อเรียกร้อง มีส่วนร่วมในงบประมาณ และจัดสรรงบสำหรับกิจกรรมของเยาวชน ตลอดจน แนวคิดการลดอายุผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
.
.
.
.
.
อ้างอิงจาก
.
