Survival Guide for นั่งรถตู้อย่างไรให้รอดตลอดทริป

ชาวกรุงที่ไม่อยากนั่งรถเมล์ประจำทางที่จอดทุกป้าย หรือปาดเหงื่อจ่ายค่าแท็กซี่มหาโหด

รถตู้จึงเป็นโซลูชั่นที่ปราดเปรียวสำหรับบรรดามนุษย์ออฟฟิศที่ต้องนั่งไปที่ทำงานผ่าน 3 ทางด่วน

 

แต่ความเร็วก็ต้องแลกมาด้วยความเสี่ยง อุบัติเหตุจากรถตู้มาเป็นอันดับ 1 แซงหน้าพาหนะโดยสารสาธารณะอื่นๆ

ในปี 2558 มีรถตู้ประสบอุบัติเหตุทั้งหมด 98 ครั้ง ตาย 104 คน บาดเจ็บ 847 คน หรือเฉลี่ยแล้วสัปดาห์หนึ่งจะมีคนตาย 2 คน เจ็บอีกเกือบ 10 ราย  (ข้อมูลจาก ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน)

 

The MATTER ขออาสาพาสำรวจรถตู้โดยสารขนาดมาตรฐาน 15 ที่นั่ง (ซึ่งกฎหมายอนุญาต) และ 18 ที่นั่งที่ถูกต่อเติม (ผิดกฎหมาย) โดยไม่คำนึงถึงสวัสดิภาพการเดินทางของพวกเรา และเหตุผลที่ว่าทำไมคุณถึงไม่ควรเสี่ยง

 

Fact 1

ออกแบบมาเพื่อขนของ ไม่ใช่ขน ‘คน’

rod-too-the-matter_body-artboard-tm

ตามความเป็นจริงแล้ว รถสำหรับบรรทุกหนัก อย่างรถตู้ดั้งเดิม อยู่ในหมวดรถบรรทุก (Truck) มากกว่ารถยนต์ (Car) แต่มันกลับถูกออกแบบให้มีรูปร่างเล็ก พร้อมพื้นที่ใช้สอยภายในกว้างขวาง ขนาดไล่เลี่ยกับรถมินิแวน แต่ดันใช้ตัวถังแบบรถบรรทุก ช่วงล่างแบบรถบรรทุก  แถมยางก็คล้ายรถบรรทุกอีก

รถตู้ 15 ที่นั่ง ต่างจากรถยนต์ส่วนบุคคลมากในเชิงวิศวกรรม ช่วงล่างถูกยกให้สูงจากพื้น ขนาดยาวกว่า หนักกว่า และเครื่องยนต์กำลังดีกว่ารถยนต์โดยสารทั่วไป  ดังนั้นการควบคุมจะไม่เหมือนรถยนต์ส่วนบุคคลเลย

แม้คุณจะขับรถมาแล้วอย่างเชี่ยวชาญ  ก็ไม่ได้หมายความว่าจะควบคุมรถตู้ได้ดี

การมอบหมายหน้าที่คนขับรถตู้ให้กับผู้ไม่มีประสบการณ์  เหมือนมอบปืนให้ลิงชิมแปนซี

 

Fact 2

ยิ่งนั่งมาก ยิ่งพลิกคว่ำง่าย

rod-too-the-matter-02

มีงานวิจัยเชิงประจักษ์ของ National Transportation Safety Board ศึกษาอุบัติเหตุที่อาจมาจากการออกแบบรถตู้ พบว่า รถตู้ 15 ที่นั่ง มีความเป็นไปได้ที่จะพลิกคว่ำมากที่สุด คิดเป็น 52% ของบรรดารถโดยสารด้วยกัน

 

ดังนั้นรถตู้ยิ่งบรรทุกคนมาก ยิ่งมีโอกาสพลิกคว่ำสูง เนื่องจาก จุดศูนย์ถ่วง (Center of Gravity) ของรถตู้แม้ตอนที่ไม่มีผู้โดยสารเลยก็มีขนาดใกล้เคียงรถบรรทุก แต่เมื่อจำนวนผู้โดยสารเพิ่มมากขึ้น ทำให้จุดศูนย์ถ่วงถูกดึงไปอยู่ทางด้านท้าย (ซึ่งมันควรจะอยู่ด้านหน้ามากกว่า) ทำให้ไม่เกิดแรงกดส่วนหน้า ล้อหน้าไม่มีแรงยึดเกาะถนน เกิดความไม่สมดุลขณะเจอแรงต้านบนท้องถนนที่รถกำลังวิ่งด้วยความเร็วสูง

รถตู้ที่มีผู้โดยสาร 15 ที่นั่งเต็มๆ มีความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุพลิกคว่ำถึง 5 เท่า และหากมีการต่อเติมที่ผิดกฎหมาย เช่นเสริมเป็น 18 ที่นั่ง มีโอกาสพลิกถึง 8 เท่าเลยทีเดียว

หากคุณเห็นรถตู้ที่หวังแต่กำไรเช่นนี้ อย่าใช้บริการเป็นอันขาด มันไม่แคร์คุณหรอก!

 

Fact 3

 80% ของผู้เสียชีวิตในรถตู้ ไม่คาดเข็มขัด

rod-too-the-matter-03

ผู้โดยสารรถตู้ทุกคนแทบจะไม่เคยคาดเข็มขัด และรถตู้เองก็ไม่ได้ให้ความสนใจเลยด้วยซ้ำ กลายเป็นว่าสิ่งที่สามารถช่วยเหลือชีวิตมากที่สุดถูกมองข้าม  โดยเฉพาะรถตู้สาธารณะที่ต้องนั่งสลับที่ทุกๆ ครั้งที่มีคนลง มีโอกาสที่ร่างกายจะกระเด็นออกจากเบาะนั่งไปกระแทกกับของแข็งอย่างอื่นจนคอหัก

ดังนั้น เข็มขัดนิรภัยจึงเป็นตัวช่วยลดความเสี่ยงที่ทำได้ง่ายที่สุด ที่ผ่านมาแทบไม่มีรายงานเลยว่าเบาะกระเด็นออกจากตัวถังรถตู้เมื่อเกิดการปะทะ

คาดเถอะไม่เสียเวลาหรอก

 

Fact 4

นั่งไหนปลอดภัยสุด

rod-too-the-matter-04

รถตู้ที่วิ่งด้วยความเร็วสูงมีโอกาสปะทะจากด้านหน้ามากที่สุดราว 35 – 40% ทำให้ที่นั่งเบอร์ 1 และ 2 เป็นฝันร้ายสำหรับคุณเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน โดยสัญชาตญาณเอาตัวรอด คนขับจะเลี่ยงการปะทะโดยเอาที่นั่ง 1 รับแรงกระแทกก่อนเสมอ

บริเวณใกล้ประตูก็เสี่ยงไม่น้อย เบอร์ 3,6 และ 16 (หากมีการต่อเติม) โครงสร้างประตูเป็นจุดบอบบาง อาจเกิดการยุบตัวจนบี้เข้ากับผู้โดยสาร

และที่นั่งด้านท้าย เบอร์ 13 และ 14 ก็อันตรายไม่แพ้กัน เพราะ อาจถูกรถคันหลังพุ่งชนคิดเป็น 10%

ดังนั้น ที่นั่งที่ปลอดภัยที่สุดคือ  7 , 9 และ 10

จับจองกันให้ดีๆ

 

Fact 5

ใครๆ ก็อยากขับรถตู้ให้คุณ

rod-too-the-matter-05

ผู้ประกอบการรายย่อยเพียบที่มีใบอนุญาตประกอบการ โดยมีรถตู้เพียง 1 – 2 คันก็ตั้งบริษัทได้แล้ว (ในชื่ออะไรก็แล้วแต่)

พวกเขาขอร่วมบริการคุณแบบบริษัทผัวเมียที่ไม่ได้แยแสสวัสดิภาพผู้โดยสาร  ทำให้การแก้ปัญหาด้วย GPS ติดตามพฤติกรรมดูเหมือนจะไม่ได้รับความร่วมมือ และการบังคับใช้ใบอนุญาตยังไม่ทั่วถึงตามจำนวนรถตู้ในประเทศที่กำลังล้น  ซึ่งอยู่ในระบบกว่า 20,000 คัน และยังมีรถตู้นอกระบบวิ่งอย่างผิดกฎหมาย ไม่ต่ำกว่า 10,000 คัน

แถม กรมขนส่งทางบกกลาง เปิดโอกาสให้เจ้าของรถบัส นำทะเบียนรถโดยสารประจำทาง 1 คัน แลกกับรถตู้ได้ 3 คัน

กลายเป็นการเพิ่มจำนวนรถตู้ไร้ประสิทธิภาพเกลื่อนถนน

ใครๆ ก็อยากขับรถให้คุณนั่ง แหม หรูหราจริงๆ

 

เตรียมตัวให้พร้อม!

rod-too-the-matter-06

แม้รถตู้อันตรายจะมีอยู่เพียบ แต่คุณยังมีโอกาสและทางเลือกอยู่บ้าง (แม้จะทำให้ไม่สะดวกสบายก็ตาม)

  • ยังไงขึ้นรถตู้ป้ายเหลืองไว้ก่อน อย่างน้อยมันก็อยู่ในระบบที่พอตรวจสอบได้
  • อย่าหลับ! รถตู้ส่วนใหญ่วิ่งที่ความเร็ว 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง การที่คุณหลับทำให้ไม่เห็นพฤติกรรมคนขับรถตู้ และสภาพถนนที่กำลังวิ่งอยู่ ยิ่งขึ้นดอยเมื่อไหร่ ถ่างตาลุ้นเอาไว้ให้ดี
  • ไม่ควรนั่งรถตู้ที่เดินทางระยะเกิน 300 กิโลเมตร เพราะมีแนวโน้มคนขับจะอ่อนเพลียและควบกะ บริษัทเองก็มีแนวโน้มทำผิดกฎหมายมากขึ้นจากระยะทาง เพราะอยู่นอกสายตาเจ้าหน้าที่

 

บันทึกหมายเลขโทรศัพท์สายด่วน 1584 ร้องเรียนรถโดยสารสาธารณะ กรมการขนส่งทางบก

1193 ตำรวจทางหลวง และ 191 สายด่วนตำรวจ

หากคุณกำลังรู้สึกว่า รถตู้กำลังพาคุณไป High way to hell คุณมีสิทธิ์ที่จะเรียกร้องความปลอดภัยของตัวคุณเอง

 

The MATTER ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนถึงที่หมายอย่างปลอดภัย สาธุ

 

 

 

Illustration by Panupong Raksanakorn
Share This!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
No Comments Yet

Comments are closed