“COULD YOU OFFER MORE?” (คุณทำได้มากกว่านี้ไหม)
กระดาษประชาสัมพันธ์สีขาวพร้อมประโยคเชื้อเชิญดังกล่าว ได้รับการแปะติดให้เห็นทั่วอาคารศุลกากรประจำประเทศอังกฤษ ฝ่ายบริหารกรมศุลกากรกำลังเปิดรับสมัครเจ้าหน้าที่เพื่อเข้าโครงการฝึกอบรมแผนกสืบสวนใหม่ ไม่มีการบอกรายละเอียดอื่นใดบนหน้ากระดาษ มีเพียงแค่วันเวลาและสถานที่นัดพบสำหรับเข้ารับการประเมินที่ระบุไว้
การสืบสวนครั้งนี้คือความลับสุดยอดของประเทศ ใครก็ตามที่ผ่านการประเมินจะได้รับมอบหมายให้แฝงตัวเพื่อสืบหาต้นตอของยาเสพติดที่ถูกลักลอบเข้ามาในประเทศ ก่อนจะหาทางขัดขวาง พวกเขาต้องบรรลุเป้าหมายนี้ให้ได้แม้ไม่เคยมีประสบการณ์ภาคสนามมาก่อน แถมไม่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วยอีกต่างหาก
ในช่วงทศวรรษ 1990s รัฐบาลอังกฤษนำโดยนายกรัฐมนตรี มาร์กาเร็ต แทตเชอร์ (Margaret Thatcher) กำลังเผชิญมรสุมหนักหน่วงจากสภาวะเศรษฐกิจถดถอย ผู้คนตกงานเป็นจำนวนมาก งบสวัสดิการรัฐโดนตัดด้วยความจำเป็น ความสิ้นหวังและโกรธแค้นของประชาชนกลายเป็นแรงกดดันมหาศาลที่รัฐบาลต้องรีบหาทางผ่อนให้เบาลง ประจวบเหมาะกับหนังสือพิมพ์ลงข่าวหน้าหนึ่งรายงานสาเหตุการตายของวัยรุ่นจากการเสพเฮโรอีน รัฐบาลแทตเชอร์กำลังต้องการวิกฤตที่แก้ไขได้เพื่อกู้ความเชื่อมั่นให้รัฐบาล และนั่นคือปัญหายาเสพติดที่กำลังบ่อนทำลายเยาวชนของชาติ
Legends (2026) ซีรีส์ความยาวหกตอนจบ จากฝีมือของ นีล ฟอร์ไซธ์ (Neil Forsyth) พาเราไปดูปฏิบัติการทลายยาเสพติดครั้งนี้โดยอ้างอิงจากเรื่องจริงที่เกิดขึ้น เรื่องเล่าถึงการตั้งแผนกสืบสวนลับที่อยู่ในการควบคุมดูแลของ ‘เบลค’ นำแสดงโดย ดักลาส ฮอดจ์ (Douglas Hodge) ผู้กำกับฝ่ายสืบสวนกรมศุลกากรที่รับคำสั่งโดยตรงจากรัฐมนตรีมหาดไทย ร่วมกับหัวหน้าหน่วยปฏิบัติการ ‘ดอน’ รับบทโดย สตีฟ คูแกน (Steve Coogan) เจ้าหน้าที่เพียงคนเดียวที่ดูจะมีประสบการณ์ด้านการปลอมตัวสืบสวน
นอกจากนี้ยังมีเจ้าหน้าที่ศุลกากรอีกแค่สี่คนที่ดอนเห็นว่าเหมาะสมจะคัดเข้ามาร่วมทีม เริ่มจาก ‘กาย’ รับบทโดย ทอม เบิร์ค (Tom Burke) เจ้าหน้าที่ตรวจค้นกระเป๋าผู้หมดอาลัยตายอยาก, ‘เคท’ รับบทโดย เฮลีย์ สไควร์ส (Hayley Squires) เจ้าหน้าที่แผนกปราบปรามที่เบื่อหน่ายกับเคสการลักลอบสื่ออนาจาร, ‘เบลีย์’ รับบทโดย อัมล์ อามีน (Aml Ameen) เจ้าหน้าที่แผนกภาษีซึ่งมีเวลาว่างถมเถจนต้องออกไปตามคนเลี่ยงภาษีด้วยตัวเอง และ ‘เอริน’ รับบทโดย จัสมิน แบล็กโบโรว์ (Jasmine Blackborow) เลขาที่ชีวิตวันๆ จมอยู่แต่กับกองเอกสารและงานง่ายๆ
เบลคและดอนมีเวลาเพียงสามสัปดาห์ในการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ทั้งสี่คนให้พร้อมสำหรับงานนี้ และย้ำให้ชัดว่านี่คือทีมเฉพาะกิจหกคน กับภารกิจหยุดยั้งการลักลอบนำเข้ายาเสพติดระดับประเทศ
ปัญหาหนักกว่านั้นคือสถานการณ์ฝั่งผู้ค้ายาเสพติด ตลาดเฮโรอีนในอังกฤษซึ่งตกอยู่ในภาวะที่สองแก๊งใหญ่กำลังแข่งขันควบคุมตลาด ฝากหนึ่งเป็นชุมชนชาวตุรกีในลอนดอน ส่วนอีกแก๊งอยู่ในลิเวอร์พูล ทีมสืบสวนเล็กๆ ที่มีกันแค่หกคนจึงต้องส่งคนเข้าไปแทรกซึมทั้งสองแก๊งเพื่อให้ได้ข้อมูลช่องทางการนำเข้าเฮโรอีน เพื่อการนั้น ดอนใช้คำว่า ‘เลเจนด์’ (legend) เป็นคำเรียกสำหรับตัวตนที่ใช้ขณะปลอมตัว—ตัวตนที่เจ้าหน้าที่แต่ละคนต้องสร้างขึ้นมาเอง
ซีรีส์ดึงความสนใจของคนดูให้ลุ้นระทึกไปกับการปลอมตัวอันแนบเนียน การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า และการเผชิญอันตรายถึงชีวิตของเจ้าหน้าที่สืบสวน แต่ในอีกทางหนึ่งซีรีส์ก็สะท้อนภาพการจัดการปัญหาของรัฐที่ค่อนข้างไร้ประสิทธิภาพ ไม่ว่าภารกิจนี้จะสำเร็จหรือไม่ สิ่งหนึ่งที่แน่ชัดคือการช่วยเหลืออันจำกัดจำเขี่ยจากรัฐบาล ภายใต้ฉากหน้าที่ประกาศกร้าวว่าจะปรามปรามวิกฤตยาเสพติดอย่างแข็งขัน พร้อมที่จะทุ่มทุกสรรพกำลังเพื่อแก้ไข กลับมีคนเพียงหกคนที่ต่อสู้แบบเอาชีวิตเข้าแลกในสงครามยาเสพติด
หลักฐานที่ชัดที่สุดคงเป็นการต่อรองระหว่างเบลคและรัฐมนตรีมหาดไทย เบลคชี้ว่า “หน่วยสืบสวนของศุลกากรอังกฤษมียุทโธปกรณ์ไม่พร้อม ไม่เคยผ่านการฝึกอบรม แถมยังถูกกฎระเบียบถ่วงแข้งถ่วงขา” ก่อนจะเสนอระยะเวลาปฏิบัติงานหนึ่งปี ขอจ้างผู้เชี่ยวชาญ เพิ่มงบประมาณ และอิสระในการปฏิบัติภารกิจ แต่คำตอบที่รัฐมนตรีมหาดไทยให้ได้กลับเป็นระยะเวลาปฏิบัติงานแค่หกเดือน ห้ามจ้างคนเพิ่ม ใช้งบเท่าเดิม เหลือข้อดีข้อเดียวคือทำงานได้อิสระตามต้องการ
โปสเตอร์ประชาสัมพันธ์ในตอนต้นของเรื่องนับเป็นองค์ประกอบที่น่าสนใจไม่น้อย ประโยค “COULD YOU OFFER MORE?” (คุณทำได้มากกว่านี้ไหม) แสดงให้เห็นความพยายามอย่างสุดความสามารถจากฝ่ายการเมืองหรือฝ่ายบริหาร ที่ต้องการจะรีดเค้นผลงานจากพนักงานระดับล่างด้วยการบอกเป็นนัยว่า งานที่ทำอยู่นั้นอาจยังไม่พอ ไม่ตอบโจทย์ คุณยังเป็นคนที่ดีขึ้นได้มากกว่านี้ มีประโยชน์กับสังคมได้มากกว่านี้
ข้อความดังกล่าวยังชวนให้นึกถึงโปสเตอร์โฆษณาชวนเชื่ออันโด่งดังของสหรัฐอเมริกาที่ใช้ข้อความว่า “I WANT YOU FOR U.S. ARMY” พร้อมภาพลุงแซม เพื่อเชิญชวนและเกณฑ์ทหารชาวอเมริกันเข้าสู่กองทัพในช่วงสงครามโลก แม้โปสเตอร์ของกรมศุลกากรใน Legends จะไม่มีภาพลุงแซม แต่แค่ข้อความก็เพียงพอที่จะเห็นความเหมือนที่ซ้อนทับกันของทั้งสองโปสเตอร์ นั่นคือการเชื้อเชิญให้คนทำภารกิจเสี่ยงตายในนามของความเป็น ‘ชาติ’
ในปฏิบัติการทลายแก๊งยาเสพติดเพื่อชาติ เจ้าหน้าที่หน่วยสืบสวนพิเศษต้องเผชิญกับเหตุการณ์อันตรายที่คนสั่งการลงมาคงไม่มีวันเข้าใจ ภาพที่คนดูเห็นคือความกระวนกระวายของเคทและเบลีย์ หลังแอบเข้าไปติดเครื่องดักฟังในศูนย์กระจายเฮโรอีนของแก๊งค้ายาในลิเวอร์พูล ความกังวลว่าจะสูญเสียเพื่อนร่วมทีมของเอริน หากเธอให้ข้อมูลผิดหรือทำเอกสารไม่ละเอียด นี่คือสิ่งที่คนเบื้องบนมองไม่เห็น ความอันตรายที่พวกเขาไม่ได้มาสัมผัสด้วยตัวเอง
แล้วผลลัพธ์ของการทำเพื่อชาติคืออะไร? นอกจากจะไม่ให้อะไรนอกจากความภาคภูมิใจ สิ่งที่เจ้าหน้าที่กายได้รับตอบแทนกลับมาคือบาดแผลทางใจ ความหวาดระแวง และอาการนอนไม่หลับ ในเรื่องกายทำงานแบบฉายเดี่ยว เขาคือคนเดียวที่แฝงตัวเข้าไปในแก๊งค้ายาชาวเติร์กและอยู่ใกล้ชิดกับผู้นำแก๊ง เลเจนด์ที่เขาใช้คือคนทำหน้าที่ขนส่งของผิดกฎหมาย มีบุคลิกหุนหัน ใช้ถ้อยคำเชือดเฉือน และไม่เกรงกลัวกับความรุนแรงตรงหน้า
กายเข้าถึงเลเจนต์ที่เขาเลือกใช้จนถึงขั้นที่เมื่อถึงจุดหนึ่งของเรื่อง เขาไม่สามารถแยกออกระหว่างตัวตนจริงๆ ที่เขาเป็นกับตัวตนที่สร้างขึ้นมา กายนำตัวตนเลเจนต์กลับบ้านไปหาลูกและเมีย ซึ่งนั่นเป็นความอันตรายที่ดอนในฐานะหัวหน้าเองก็รู้ดี เพราะเขาเองก็มีบาดแผลนั้นเช่นกัน ดอนเข้าใจว่าแม้ภารกิจจะจบลง ตัวตนเลเจนต์จะไม่มีทางหายไป ทำได้แค่ข่มเอาไว้ไม่ให้เผยออกมา เขาเข้าใจถึงความเลวร้ายนี้มากกว่าใคร และยังเข้าใจอีกว่ากายจะพบกับความหวาดระแวงไปตลอดชีวิต ความกลัวว่าจะมีคนจากแก๊งค้ายามุ่งมาทำร้ายตัวเองและคนในครอบครัวอยู่ตลอดเวลา
รัฐไม่มีงบให้ ปฏิบัติการเสี่ยงตาย ไร้ค่าตอบแทน แถมได้หลุมลึกกัดกินหัวใจกลับบ้าน เรื่องราวของทีมเจ้าหน้าที่ศุลกากรจะเศร้ากว่านี้มาก หากไม่มีการเผยแพร่ให้คนทั่วไปได้รับรู้ โชคดีที่วีรกรรมของพวกเขาได้รับการดัดแปลงมาเป็นซีรีส์ให้หลายคนได้ดูกัน แม้จะมีการเสริมเติมแต่งให้ตัวเรื่องสนุกและน่าติดตามไปบ้าง แต่แกนสำคัญของเรื่องก็ยังอยู่ที่ความน่าทึ่งของคนกลุ่มเล็กๆ ที่สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงระดับชาติได้
อ้างอิงจาก
