ยามได้กอดรัดฟัดเหวี่ยง ดื่มด่ำสัมผัสแนบชิด นับเป็นห้วงความสุขที่ยากจะเอาอะไรมาแลก แต่ความสนุกชั่วคราวอาจทำให้เรามองข้ามความปลอดภัย ไม่ใส่ถุงสักครั้งไม่เป็นอะไรหรอก เอาไว้ครั้งหน้าก็ได้ คู่เราเองจะกลัวไปทำไม
ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นไม่ได้มีเพียงการตั้งครรภ์ไม่คาดคิดเท่านั้น ยังรวมถึงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อีกมากมาย
โรคหนึ่งที่กำลังระบาดในวัยรุ่นไทยมากขึ้นทุกปี นั่นคือ ‘ซิฟิลิส’ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ได้ยินกันมาเนิ่นนาน แม้จะผ่านเวลามานานแค่ไหน โรคนี้ไม่เคยหายไปจากสังคมไทย กลับมีแนวโน้มพุ่งสูงขึ้นทุกปี
โรคนี้เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากแบคทีเรีย Treponema pallidum ในสารคัดหลั่ง ติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก และปาก สามารถส่งจากแม่สู่ทารกในครรภ์ได้
The MATTER ชวนไปสำรวจโรคเก่าเล่าใหม่อย่างซิฟิลิส ที่มีแนวโน้มพุ่งสูงขึ้นทุกปี ชี้ชัดว่าใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด ทำความเข้าใจโรค สังเกตอาการเบื้องต้น และวิธีป้องกันไปพร้อมกัน
สังเกตอาการเบื้องต้น
ในระยะแรก หากติดเชื้อจะเกิดแผลริมแข็งบริเวณที่ติด ส่วนมากจะเป็นบริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือริมฝีปาก อาจหายได้เองภายใน 3–6 สัปดาห์อาจเป็นแค่แผลเล็กๆ ไม่เจ็บ ไม่ปวด ไม่คัน จุดนี้เองที่ทำให้หลายคนไม่ทันสังเกตเห็น หรือไม่ใส่ใจแผลเล็กๆ จุดเดียว
ระยะที่ 2 เชื้อกระจายเข้ากระแสเลือด เกิดผื่นตามฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือทั่วร่างกาย เป็นไข้ ปวดเมื่อย ต่อมน้ำเหลืองโต
หากไม่เริ่มรักษาในระยะที่ 2 จะเข้าสู่ระยะแฝง ไม่มีอาการใดๆ ให้สังเกต แต่เชื้อยังหลบซ่อนอยู่ในร่างกายหลายปีโดยไม่รู้ตัว สามารถแฝงเป็นภัยเงียบได้นานถึง 20 ปี
ระยะที่ 3 หากไม่ได้รับการรักษาจนล่วงเลยเข้าสู่ระยะนี้แล้ว เชื้อจะเข้าไปทำลายอวัยวะ จนระบบต่างๆ ในร่างกายล้มเหลว โดยเฉพาะระบบหมุนเวียนโลหิตและระบบประสาท เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตามมา และอาจถึงแก่ชีวิตได้
ป้องกันให้ทันท่วงที
เมื่อเชื้ออยู่ในสารคัดหลั่งแล้ว การสัมผัสอย่างใกล้ชิดย่อมเกิดโอกาสที่จะติดเชื้อได้หลายทาง ไม่ว่าจะเป็นเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก ออรัลเซ็กซ์ หรือแม้แต่สัมผัสรอยโรคโดยตรง โดยเฉพาะในระยะแผลริมแข็ง บางครั้งอาจจะแอบซ่อนอยู่ในจุดที่เจ้าตัวเองก็ไม่ทันสังเกตว่ามีแผลนี้บนร่างกาย
หากใครยังโลดแล่นในแวดวงนัดประกอบกิจกรรมเข้าจังหวะ ก็ต้องมั่นใจว่าคู่ขาปลอดภัยไร้โรค หรือแม้แต่คนที่มีคู่อยู่แล้ว ควรหมั่นตรวจคัดกรองโรคเป็นประจำ
จะขาดใจความหลักไปไม่ได้ การใส่ถุงยางอนามัยเป็นวิธีที่ง่ายและปลอดภัย จากทั้งการตั้งครรภ์ไม่คาดคิด และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ด้วย
ป้องกันไว้ดีที่สุด แต่หากพลาดพลั้งติดเชื้อไปแล้ว ควรรีบรักษาอย่างตั้งแต่ระยะแรกๆ เพื่อหยุดเชื้อไม่ให้แพร่กระจาย ถึงจะบอกว่าโรคนี้หายได้ แต่ไม่ได้หมายความว่ามันหายด้วยตัวเอง อย่างไรก็ต้องเข้ารับการรักษาที่ถูกต้อง หากถึงระยะท้ายๆ แล้ว อาจอันตรายถึงชีวิต
โรคเก่าเล่าใหม่ ใกล้ตัวกว่าที่คิด
แม้จะได้ยินชื่อมานาน โรคโบราณตั้งแต่สมัยลำยอง แม่ไอ้วัน จากละครเรื่องทองเนื้อเก้า แต่โรคนี้ไม่เคยหายไปจากสังคม ยังคงวนเวียนโผล่มาให้เห็นเป็นระยะ และพักหลังมานี้โผล่มาบ่อยขึ้นโดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นจนถึงผู้ใหญ่ตอนต้น
ข้อมูลจากกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณะสุขของไทย ชี้ว่าจำนวนผู้ติดเชื้อในกลุ่มวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้น ช่วงอายุ 15–24 ปี เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จาก 14.41 ต่อแสนประชากรในปี 2559 เพิ่มเป็น 134.68 ต่อแสนประชากรในปี 2568 นับว่าเพิ่มขึ้นเกือบ 10 เท่า
กลุ่มนี้คิดเป็นสัดส่วนกว่าครึ่งหนึ่งของผู้ติดโรคทางเพศสัมพันธ์รายใหม่ในไทย โดยในกรุงเทพฯ และ 19.1% ของผู้ติดเชื้อซิฟิลิสยังติดเชื้อ HIV ร่วมด้วย
เพียง 10 ปีย้อนหลัง ตัวเลขผู้ติดเชื้อพุ่งสูงจนน่าใจหาย หากใครยังรักสนุกก็ควรใส่ใจเรื่องนี้อย่างเข้มงวด ด้วยการป้องกันตัวเองแต่เนิ่นๆ รักษาความปลอดภัยบนเตียงทั้งตัวเราและคู่ของเรา ด้วยการสวมถุงยางอนามัย
อย่าปล่อยให้ความเสียวซาบซ่าน ทำให้เรายอมเสี่ยงกับโรคที่อันตรายถึงชีวิตเลยนะ
อ้างอิงจาก
ddc.moph.go.th, 2, 3
