“เป็นผู้ชายทำไมไม่ปกป้องผู้หญิง?”
“เป็นผู้ชายอย่าร้องดิ”
“แค่นี้ทำไมทำไม่ได้ เป็นผู้ชายจริงหรือเปล่า?”
ไม่ว่าจะผ่านมากี่ยุคสมัย คำพูดหรือคำถามลักษณะนี้ก็ยังคงโผล่มาทุกครั้งที่มีประเด็นถกเถียงกันเกี่ยวกับเรื่องเพศ โดยเฉพาะเวลาพูดถึงเพศชายและความเป็นชาย บางคนก็บอกว่า ผู้ชายควรทำแบบนู้น ผู้ชายควรเป็นแบบนี้ นั่งเช็คลิสต์ว่าผู้ชายที่ดีสมชายชาตรีควรเป็นอย่างไร ราวกับตำรวจที่กำลังตรวจตราให้คนในสังคมปฏิบัติให้ถูกต้อง
ซ้ำร้ายการตรวจตราที่เกิดขึ้นนี้ไม่ได้เกิดจากแค่จากผู้ชายด้วยกันเองเท่านั้น หากยังเกิดขึ้นโดยทั่วไป ประหนึ่งว่าความเป็นชายนั้นถูกจับจ้องจากทุกสายตาในสังคม
เมื่อความเป็นชายคือสิ่งที่ต้องตรวจตรา
ในสังคมภายใต้ระบอบปิตาธิปไตย (Patriarchy) แม้ความเป็นชายจะเป็นเสมือนของล้ำค่าที่อยู่สูงสุดของสังคม ดูจะมีอำนาจและไม่ถูกตัดสินใดๆ ทว่าความเป็นชายก็สามารถถูกท้าทายได้เช่นกัน หากคนบางกลุ่มเชื่อว่าความเป็นชายนี้ยังไม่เป็นชายมากพอสำหรับพวกเขา
กระบวนการที่มีใครสักคนมาคอยตรวจตราความเป็นชายของผู้ชายนี้ เรียกว่า ‘Masculinity Policing’ หมายถึง กระบวนการที่บุคคลหรือกลุ่มคนคอยตรวจสอบผู้ชายที่พวกเขามองว่าประพฤติตัวไม่สอดคล้องกับบรรทัดฐานความเป็นชายที่สังคมยอมรับ โดยกลวิธีในการตรวจสอบสามารถแสดงออกได้ผ่านทั้ง การล้อเลียน การตั้งคำถาม การดูถูก หรือกระทั่งการท้าทายให้พิสูจน์ความเป็นชายของตัวเอง
ลองนึกถึงเวลามีผู้ชายสักคนร้องไห้ แล้วมีคนบอกว่า “เป็นผู้ชายต้องห้ามร้อง” ขณะเดียวกัน ตอนที่ผู้ชายบางคนไม่อยากใช้กำลัง ก็อาจถูกถามว่า “ปอดหรือเปล่า? ผู้ชายต้องใช้กำลังสิ” กระทั่งผู้ชายบางคนที่แสดงความอ่อนโยนมากกว่าผู้ชายคนอื่นๆ อาจถูกตั้งคำถามถึงความเป็นชายของตัวเอง ซึ่งทั้งหมดนี้นี่แหละ คือภาพของกระบวนการ Masculinity Policing ที่สามารถพบเห็นได้ทั่วไปในสังคม
งานศึกษาเกี่ยวกับการตรวจวัดความเป็นชายและแรงกดดันที่เด็กผู้ชายต้องพิสูจน์ความเป็นชายของตน โดย คริสโตเฟอร์ เอส. ไรเกลูธ (Christopher S. Reigeluth) และ ไมเคิล อี. แอดดิส (Michael E. Addis) จาก วารสารวิชาการ Psychology of Men and Masculinity ได้นำเสนอมาตรวัดความเป็นชายที่เรียกว่า Policing of Masculinity Scale (POMS) เป็นเครื่องมือวัดประสบการณ์การถูกตรวจสอบความเป็นชาย โดยทดสอบกับกลุ่มตัวอย่าง 227 คน พบว่าการตรวจตราสามารถเกิดขึ้นได้หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่การใช้คำพูดหรือคำล้อเลียน การท้าทายทางกายภาพ ไปจนถึงการชี้ว่าพฤติกรรมบางอย่างเบี่ยงเบนไปจากสิ่งที่สังคมมองว่าเป็นความเป็นชาย
สิ่งที่น่าสนใจจากงานศึกษาชิ้นนี้ คือ การรตรวจตราความเป็นชายไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพื่อบอกว่าผู้ชายคนหนึ่งแมนหรือไม่เท่านั้น แต่ยังเป็นกระบวนการที่คอยกำหนดขอบเขตว่า ผู้ชายควรประพฤติตัวอย่างไรจึงจะได้รับการยอมรับจากคนรอบข้าง
องค์ประกอบสำคัญที่ประกอบสร้างกระบวนการตรวจตรานี้ให้เกิดขึ้นมาในสังคมคือ ‘แนวคิดความเป็นชายแบบชี้นำ (Hegemonic Masculinity)’ ที่ครอบงำสังคมจนกลายเป็นแนวคิดกระแสหลักของผู้คนภายใต้สังคมผืนเดียวกัน ซึ่งหมายถึง รูปแบบของความเป็นชายที่ได้รับการยกย่องและให้คุณค่ามากที่สุดในสังคม ซึ่งได้รับการค้ำจุนโดยสังคมแบบปิตาธิปไตย โดยแนวคิดนี้ไม่ได้มีอำนาจเหนือเพียงผู้หญิงเท่านั้น แต่ยังมีอำนาจเหนือ ความเป็นชายในรูปแบบอื่นๆ ด้วย
เมื่อสังคมมีบรรทัดฐานความเป็นชายกำหนดไว้ชัดเจนผ่านแนวคิดความเป็นชายแบบชี้นำ กระบวนการ Masculinity Policing จึงเกิดขึ้นมาบนพื้นฐานนี้ โดยใช้คนในสังคมคอยจับตาดูว่ามีใครหลุดออกไปจากกรอบมาตรฐานนี้บ้างหรือไม่ เพื่อนำไปสู่บทลงโทษทางสังคมอื่นๆ ต่อไป
อย่างไรก็ตาม สังคมที่เราหมายถึงไม่ใช่แค่ผู้ชายเพียงเท่านั้นที่จะจับตาดูพฤติกรรมของผู้ชายด้วยกันเอง แต่ยังรวมไปถึง คนทุกเพศซึ่งได้รับอิทธิพลจากระบอบปิตาธิปไตยด้วย เพราะภายใต้ระบอบนี้ ทุกๆ เพศ ล้วนถูกกำหนดเอาไว้แล้วว่าต้องแสดงออกอย่างไร เมื่อเป็นเช่นนั้น การที่ผู้ชายสักคนมีพฤติกรรมไม่ตรงไปตามบรรทัดฐานที่สังคมมี บางกลุ่มคนก็จึงใช้กระบวนการนี้ในการตบให้ผู้ชายเหล่านี้กลับเข้าสู่ครรลองของสังคม
และการที่ผู้ชายยอมที่จะศิโรราบต่อระบอบและบรรทัดฐานนี้ เท่ากับว่าแนวคิดการตรวจตราจะถูกทำซ้ำและส่งต่ออยู่เรื่อยๆ และมันอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่เรียกว่า ‘ความเป็นชายที่เป็นพิษ หรือ (Toxic Masculinity)’ ซึ่งไม่ได้หมายถึงว่าความเป็นชายทั้งหมดเป็นพิษ แต่หมายถึงชุดความเชื่อและพฤติกรรมเกี่ยวกับความเป็นชายบางรูปแบบอาจสร้างผลกระทบต่อตัวผู้ชายด้วยกันเอง
ท้ายสุดแล้ว หากสังคมยังมีมาตรฐานความเป็นชายที่กำหนดไว้เป็นเส้นแบ่งไว้อยู่ อย่างไรเสีย กระบวนการ Masculinity Policing ก็จะยังคงปรากฏต่อไป เพื่อสร้างบาดแผลและความรู้สึกผิดในความเป็นชายให้แก่ผู้ชายทุกคนต่อไป
เพราะผู้ชายจะไม่มีวันเป็นผู้ชายมากพอ หากสังคมยังมีระบบการตรวตรานี้อยู่
อ้างอิงจาก
